Veldhuis: wellicht baat bij een hardere opstelling

Marleen Veldhuis leek uit vorm, maar zwom gisteren ineens een wereldrecord. Volgens haar coach is ze in mentaal opzicht gegroeid.

Ineens stond er gisteravond een andere Marleen Veldhuis aan de rand van het zwembad. Niet de zwemster die enigszins verlegen lachend uitleg geeft over het verloop van haar race, zoals ze anders meestal deed. Nu was ze kortaf, een verbeten trek om de mond. Getergd.

Tien minuten daarvoor had ze in de halve finale van de 50 meter vlinderslag haar eigen wereldrecord teruggebracht tot 25,28 seconde. Maar nadat ze drie keer adem had gehaald was ze het alweer kwijt, toen haar Zweedse rivale Therese Alshammar het in de tweede halve finale nog eens dunnetjes overdeed: 25,07.

Het verloop van de halve finale leek typerend voor de emotionele achtbaan waarin Marleen Veldhuis terechtkwam sinds de start van de WK in het buitenbad van het Romeinse Foro Italico. Het evenement begon voor haar zondagavond met een glorieuze overwinning op de estafette (4x100 vrije slag), waarin ze met haar ploeggenoten een fabelachtig wereldrecord zwom. Maar de kopvrouw zelf was onder haar niveau gebleven, constateerden zij en haar coach, Jacco Verhaeren.

Na haar individuele optreden op de 100 vlinder, een dag later, kreeg Verhaeren de bevestiging dat zijn zwemster niet in topvorm was en trok haar terug van het koningsnummer, de 100 vrij, om haar drie dagen rust te geven in voorbereiding op haar favoriete nummers, de 50 vrij en vlinder.

Na die tegenvaller was er gisteren ineens een wereldrecord, dat ze vervolgens meteen kwijtraakte. Daar had Veldhuis al rekening mee gehouden. Dat zei ze in haar toelichting, die ze, tegen haar gewoonte in, na precies 47 seconden voor gezien hield. „Dat weet je. Het zal in de finale nog harder gaan.” Bevestigen dat ze ‘van ver’ had moeten komen na haar teleurstelllende start in Rome, wilde ze niet. Wel hadden de drie dagen rust haar goed gedaan. En ze had gisteren „een leuke dag” gehad.

In Rome is deze week volop gespeculeerd over haar soms onnavolgbare prestatiecurves in de afgelopen jaren. Het gebeurde in haar loopbaan vaker dat ze op grote toernooien, zoals vorig jaar in Peking, niet in haar beste vorm verkeerde. Verhaeren noch Veldhuis heeft een verklaring voor haar dip aan het begin van de week.

Maar gisteren liet ze op de 50 vlinder zien dat ze ook op een WK verschrikkelijk hard kan zwemmen. In dat licht bezien is een hardere opstelling misschien wel de voorwaarde om ook individueel de absolute top te halen. Ondanks haar indrukwekkende erelijst is ze nog altijd op jacht naar haar eerste (individuele) gouden medaille op een groot toernooi als de WK langebaan of de Olympische Spelen.

Verhaeren haalde in elk geval opgelucht adem na het zien van haar race. „Waar ik blij mee ben, is dat Marleen laat zien dat ze in vorm is en dat ze haar beste niveau haalt op een groot toernooi.”

Volgens de hoofdcoach van de Nederlandse zwemploeg is er niets met zijn pupil aan de hand. „Volgens mij gaat het hartstikke goed met haar, dat laat ze zien in het water. Ik denk dat dat voor iedereen het belangrijkste is.”

Verhaeren vond de manier waarop ze haar teleurstellende begin van het zwemtoernooi verwerkte bewonderenswaardig. „Ze is ontspannen gebleven. Dat heeft ze echt geleerd. Ze laat zien dat ze in mentaal opzicht enorm gegroeid is. Het is knap je na een tegenvaller te herpakken. Ze zat toch even drie dagen in de wachtkamer.”

Verhaeren staat nog steeds achter het besluit Veldhuis terug te trekken van de 100 vrij. „Het is lastig zoeken naar een oorzaak. Ze voelde zich goed. Ik denk dat we juist hebben gehandeld door haar drie dagen rust te geven. Dat blijkt hier op de 50 vlinder. Waar het echt om gaat, is dat je hard zwemt.”

Vanavond zal Veldhuis het in de de finale in een rechtstreeks gevecht moeten opnemen tegen Alshammar, die zich al jaren specialiseert als vlinderslagzwemster. De 31-jarige Zweedse stond bij drie eerdere WK’s al op alle treden van het podium op dit nummer en is sinds Melbourne (2007) regerend wereldkampioen. Voor Veldhuis werd het ‘bijnummer’ pas het afgelopen jaar serieus toegevoegd aan haar trainingsschema’s.

Morgen krijgt de kopvrouw van de Nederlandse ploeg op de 50 vrij nog een kans om van de WK haar beste toernooi tot nu toe te maken. Ook op dat nummer was Veldhuis voor ‘Roma 2009’ wereldrecordhoudster. Maar na zes dagen in Rome weet ook zij dat wereldrecords soms niet langer stand houden dan anderhalve minuut.