Staking Zuid-Afrika voorbij

De massale staking van gemeenteambtenaren in Zuid-Afrika is beëindigd. Gistermiddag bereikten de vakbond en de lokale overheden een akkoord over een directe loonsverhoging van 13 procent en geleidelijke inflatiecorrectie in de volgende jaren.

De bonden eisten 15 procent, en de mogelijkheid in 2010 opnieuw rond de tafel te gaan. Omdat elektriciteitstarieven volgend jaar met 31 procent stijgen, wordt een hoge inflatie verwacht.

Gemeenten waren hier fel op tegen. Ze wilden een meerjarenafspraak om chaotische taferelen als afgelopen week tijdens het wereldkampioenschap voetbal, in juni en juli 2010 in Zuid-Afrika, te voorkomen. Afgelopen maandag legden meer dan 100.000 vuilnismannen, politieagenten en andere gemeenteambtenaren het werk neer. Verschillende grote steden van het land lagen plat en raakten bedolven onder huisvuil dat door actievoerders over de straten verspreid was. In de provinciestad Polokwane schoot de politie met rubberkogels om betogers uit elkaar te drijven.

Voor president Jacob Zuma, die met hulp van de vakbonden aan de macht is gekomen, waren de acties een belangrijke test sinds zijn aantreden, begin mei. Zijn vertrouweling Yunus Shaik, de broer van een wegens financiële malversaties veroordeelde adviseur van Zuma, bemiddelde tussen overheid en ambtenaren.

Het is nog maar de vraag of de gemeentes de forse loonsverhogingen wel kunnen betalen. Zuid-Afrika verkeert voor het eerst in 17 jaar in een recessie en er al steden waar de begroting niet sluitend is, zei burgemeester Amos Masonda van Johannesburg tijdens een persconferentie.

Gemeentes kampen met hoogoplopende en vaak gewelddadige protesten tegen de gebrekkige levering van water, elektriciteit en huisvesting. Als meer geld naar de salarissen van ambtenaren gaat, kunnen de achterstanden moeilijk worden ingelopen, waarschuwen bestuurders.

Dreigende stakingen in de cruciale goud- en steenkoolmijnen zijn op het laatste moment voorkomen.