Op zoek naar de camera die alles kan

De nieuwe fotocamera’s filmen ook, in high definition zelfs. Maar zijn het echt alleskunners?

Ooit waren de spelregels eenvoudig. Je kocht een filmcamera als je wilde filmen en een fotocamera als foto’s wilde maken. De keuzemogelijkheid was beperkt: een spiegelreflex, waarbij je lenzen kunt wisselen, of een klikklak compact camera met vaste lens.

Simpel. Overzichtelijk.

Maar dankzij voortschrijdende digitale techniek zijn er nu gadgets die het midden houden tussen een foto- en een filmcamera. Hybride toestellen waarmee zowel goed kan worden gefotografeerd als worden gefilmd in high definition-kwaliteit. Opslagruimte is geen probleem, want op een geheugenkaartje van 16GB (iets meer dan drie tientjes) passen makkelijk een paar HD-filmpjes en honderden foto’s in hoge resolutie. Maar zou het een goede vervanging zijn voor een echte videocamera?

Er zijn nogal wat opties – veel te veel eigenlijk. Filmen met een compact cameraatje kan al jaren, met een beeldje van 640×480 pixels. Leuk voor het web, aardig op tv. Maar high definition levert scherpere beelden op, van minstens 1280×720 pixels. Nadeel van de compact camera is dat er een kleinere beeldchip in zit. De kwaliteit legt het daarom meestal af tegen een spiegelreflex.

Maar ook een moderne spiegelreflexcamera kan filmpjes opnemen. De nieuwe modellen van Canon en Nikon klappen desgewenst hun spiegel weg en vertonen het beeld ‘live’ op het lcd-scherm aan de achterzijde. Prettig voor mensen die niet door de zoeker willen kijken als ze een foto maken en liever het toestel voor zich houden. Omdat de spiegel weggeklapt is, kun je met zo’n camera ook video’s opnemen. Het is een bijzondere ervaring om door een verwisselbare lens te filmen en te spelen met scherptediepteverhoudingen. Ook de belichting wordt makkelijker.

Daarnaast is er een nieuw cameratype bijgekomen: de spiegelreflex zonder spiegel. Het zogeheten Micro Four Thirds-systeem is een uitvinding van Panasonic en Olympus. Het toestel gebruikt dezelfde beeldsensor als een echte spiegelreflexcamera, heeft een elektronische zoeker en de lenzen kunnen worden verwisseld. De camera is een stuk handzamer dan een compact camera en je kunt er net zo eenvoudig video mee opnemen.

De fabrikanten plakken allemaal een ‘HD’-sticker op hun product, maar je hebt een spoedcursus nodig om uit te vogelen om wat voor soort high definition het gaat. Er is verschil in resolutie, in de gebruikte frame rates (het aantal beelden dat de camera per seconde maakt) en de manier waarop het beeld gescand wordt (interlaced of progressief). Daarnaast gebruikt bijna elke camera zijn eigen opslagmethode van de videobeelden, codec genoemd. Dat maakt het soms lastig om filmpjes naderhand op de computer te bewerken of om te zetten naar dvd. Kort samengevat: compact camera’s maken video in 1280×720 pixels, spiegelreflex en Micro Four Thirds kunnen 1920×1080 pixels (1080p of ‘full HD’) opslaan.

Genoeg theorie, nu de camera’s.

1

Canon 500D

De 500D is een spiegelreflexcamera voor de serieuze liefhebber: een grote body van 560 gram, foto’s van 15 megapixel en een goed 3 inch lcd-scherm. Qua fotokwaliteit en bedieningsgemak steekt dit toestel boven de overige camera’s in deze test uit; de ‘ouderwetse’ zoeker werkt erg prettig. In Liveview klapt de spiegel weg en kun je filmen, in full HD. Jammer genoeg gebruikt de 500D 20 frames per seconde, waardoor bewegende objecten wat schokkerig lijken. Bij lagere resolutie (720p) zijn de resultaten beter, maar filmen met een zwaar toestel als dit blijft lastig. Zoomen is nauwelijks mogelijk zonder het beeld te laten schudden en scherpstellen gaat schokkerig en maakt ook nog eens lawaai. Het geluid van de filmpjes is mono. Video is voor de 500D een aardige extra, meer niet.

Prijs € 1.389, incl. 18-200 mm lens.

2

Panasonic Lumix DMC-GH1

Deze Lumix is een Micro Four Third-camera met 12 megapixel chip. De body weegt 385 gram. Door de kleinere omvang zitten de knoppen dicht op elkaar. De elektronische zoeker haalt het niet bij die van een gewone spiegelreflex. Zo zijn flikkeringen van tl-buizen zichtbaar. Het eindresultaat van de foto’s is beter dan dat van een gemiddelde compact camera en de groothoek van de meegeleverde zoomlens mag er zijn.

Dit is een betere vervanger voor de videocamera dan de Canon 500D. Slimme knoppen om het filmmenu te bedienen, snelle autofocus en een goed geluid dankzij de stereomicrofoon bovenop het toestel. De Lumix schiet video in 1080p op 24 frames per seconde, maar het resultaat op 720p ziet er beter uit. Pluspunt: je kunt het lcd-scherm achterop draaien en kantelen.

Prijs € 1.499, incl. 14-140 mm lens

3

Olympus E-P1

De E-P1 is een fraaie retrocamera, afgeleid van de Pen-camera uit de jaren vijftig. Achter een ouderwets laagje chroom huist een modern Micro Four Third-systeem, geleverd met een 14-42 mm lens. De lens klapt, als je de camera opbergt, in tot een handzaam pakketje. Een flitser is alleen los leverbaar en om ruimte te besparen liet Olympus ook de elektronische zoeker achterwege. Zo blijft het gewicht beperkt tot 335 gram. Het is even zoeken naar de juiste instellingen, maar de 12,3 megapixel foto’s van de E-P1 zijn prima. Tijdens het maken van filmpjes (720p, 30 frames per seconde) is scherpstellen niet zo soepel en stil als bij de Panasonic. Je hoort het geluid van de autofocus duidelijk op de opname terug.

Prijs € 749, incl. 14-42 mm lens.

4

Casio Exilim FC-100

De compact camera is nog altijd kampioen makkelijk meenemen. Casio propt 5× optische zoom, een 2,7 inch lcd-scherm en een flitser in nog geen 150 gram. Het aardige van deze 9,1 megapixel camera is niet dat ie in HD filmt (720p, 30 frames per seconde), maar dat je ook slowmotionbeelden kunt opnemen. Het toestel filmt dan 210, 420 of zelfs 1.000 frames per seconde. De filmkwaliteit wordt er met die extreme snelheden niet beter op, maar het blijft leuk speelgoed. Een druppelende kraan, een rennende kat, een ei dat uit elkaar spat: in slowmotion ziet het leven er fantastisch uit.

Prijs circa € 250.

Specificaties, testfoto’s en testfilmpjes op nrc.nl/hebben