Ook protestanten buigen voor katholieke mystiek

Voor charismatische katholieken is de Heilige Geest belangrijk. Op hun vakantieconferentie in Drenthe komen ook protestanten op de eucharistieviering af.

Het Drentse vakantiepark Lunsbergen, langs de weg van Rolde naar Borger, ziet eruit als alle vakantieparken. Een receptie, een slagboom, een zwembad, huisjes in het bos, terreinen voor tenten en heel veel fietsen.

Deze week was het park het toneel van een religieuze happening. Bijna zevenhonderd katholieken namen er deel aan Celebrate, een vakantieconferentie georganiseerd door de rooms-katholieke lekenorganisatie Katholieke Charismatische Vernieuwing (KCV).

Op het terrein grote witte tenten met Bijbelse namen als Timotheüs, David, Jonathan en Samuël (waar je ook je voeten kunt laten masseren). Voor jong en oud zijn er activiteiten, lezingen en workshops. In het midden een tent met ruitjesramen met daarvoor een uit buizen en witte doeken opgetrokken toren, compleet met galmgaten. De kapeltent.

Charismatische christenen hebben speciale aandacht voor de rol van de Heilige Geest, naast God en Jezus de derde persoon in de goddelijke Drie-eenheid. Ze stellen zich open voor de zogeheten gaven van de Geest: genezing, het spreken in onbekende talen, en het ontvangen en doorgeven van door God geïnspireerde woorden. Bij hun vieringen is het zingen van liederen ter ere van God belangrijk. Door deze lofprijzingen, begeleid door een band, zingt men zich als het ware toe naar een ontmoeting met God en opent men zijn hart voor diens Geest.

De stroming ontstond aan het begin van de twintigste eeuw vooral door de Pinksterkerken in de Verenigde Staten. Aanvankelijk was het een randverschijnsel, maar geleidelijk kreeg het charismatische gedachtegoed ook ingang in de traditionele kerken, eerst bij de protestantse, later ook bij de rooms-katholieke. Individuele katholieken stichtten eind jaren zestig de KCV, waarmee nu zo’n 5.000 mensen zijn verbonden. In ongeveer 120 plaatselijke groepen komen zij wekelijks bijeen voor lofprijzing, Bijbelstudie en gebed. „Ik omschrijf ons altijd als vrolijk orthodox”, zegt KCV-penningmeester Maurice Schemkes.

De beweging is ook een reactie op de jaren zestig, zegt KCV-voorzitter Piet Timmermans, in het dagelijks leven katholiek pastor in Hengelo. „In die jaren leefde er in de kerk angst om te indoctrineren”, zegt hij. „Dat betekende dat de catechese plaats maakte voor discussie. Maar als je niets meer weet van de inhoud van het geloof, dan blijf je zoeken. Daarom hamer ik op goed jeugdonderricht. Dat betekent dat je de Bijbelverhalen moet vertellen. Ze leveren je de taal voor je eigen levensverhaal. En dat kan helpen als je leven vroeg of laat in een crisis komt.” De KCV organiseert een apart programma voor middelbare schooljeugd, met muziek en sport maar ook met Bijbelstudie en eucharistievieringen. „De setting is zodanig dat het regelmatig tot heel persoonlijke gesprekken komt”, zegt Timmermans. „En de lastigste jongens van een paar jaar geleden zijn nu de beste begeleiders.”

Elke dag van Celebrate begint met een eucharistieviering, waaraan ook protestanten blijken deel te nemen. Anneke en Aad Vermeulen uit Twello zijn lid van een protestants-evangelische gemeente in Apeldoorn. „Ik weet niet of het goed is dat we meedoen aan de eucharistie, maar we delen toch dezelfde Jezus”, zegt Anneke, familie van EO-presentator Arie Boomsma. „Ach, ook bij de EO gaan ze steeds ruimer denken.”

De laatste jaren is de band met de protestanten wel onder spanning komen te staan, zegt KCV-voorzitter Timmermans. „De katholieke kerk is meer nadruk gaan leggen op de bijzondere betekenis van de eucharistie. Dat heeft de oecumene onder druk gezet.” In de officiële handreiking voor de medewerkers van Celebrate staat niettemin dat iedereen die gedoopt is en bewust gelovig is, in bijzondere gevallen kan deelnemen aan de eucharistie. En Celebrate is zo’n uitzondering, zelfs als de aartsbisschop er voorgaat, zoals afgelopen zondag.

Elly Littel is pastor van de Gereformeerde Kerk te Oud-Vossemeer en vanaf september ook in Bruinisse. Zij draait deze week mee als pastoraal begeleider en voelt zich daar als gereformeerde in het katholieke gezelschap volledig geaccepteerd. De katholieke devotie spreekt haar aan. „Ik buig ook als de hostie wordt binnengebracht, omdat ik me bewust ben van het mystieke van de eucharistie. Het is iets waar de mens niet bij kan. Alleen mis ik wel dat bij de katholieken de wijn niet rondgaat, zoals in de protestantse kerken.”

Corrie en Jan Krikken uit het Drentse Weiteveen komen ook al verscheidene jaren naar de vakantiekampen en zijn ook actief in een KCV-gebedsgroep. Jan komt uit een gereformeerd gezin, Corrie „uit een gezin van kerkverlaters”. Corrie werd op latere leeftijd gereformeerd gedoopt, maar daarna zocht het echtpaar zijn geestelijk heil bij baptistische en evangelische groepen. „Onze zoektocht is nog niet geëindigd, maar zo langzamerhand raken we steeds meer thuis in de Rooms-Katholieke Kerk, die ik toch als de Moederkerk zie”, zegt Corrie.