In Haagse Schilderswijk kennen ze Driss wel

Driss D. uit Den Haag werd deze week opgepakt in Kenia. Was hij een moslimterrorist? Volgens zijn broer ging hij weer met meisjes om.

In de fundamentalistische As Soennah moskee in Den Haag kwam de 21-jarige Driss D. al tijden niet meer. Dat zegt bestuurslid Hamid Taheri van die moskee en dat zegt ook de broer van Driss, de 23-jarige Mimoen. Maar het betekent niet dat Driss D. niet meer met het geloof bezig was, juist niet.

Woensdag werd Driss D. samen met drie andere mannen van 21 Kenia uitgezet. Ze werden met een gehuurde truck aangetroffen in de grensstreek bij Somalië en zouden op weg zijn naar een jihadistisch trainingskamp, al zeiden ze zelf dat ze toeristen waren. Donderdag zijn de mannen, Y.M., S.S., S.D. en Driss D., op verzoek van Nederland op de luchthaven in Brussel aangehouden.

Alleen van Driss D. is tot nu toe iets meer bekend dan zijn initialen omdat hij in 2005 ook al is aangehouden – in Azerbajdzjan. Enkele visa van het groepje vrienden met wie hij toen reisde, waren verlopen. Ze wilden vakantie vieren, zei een toenmalige reisgenoot van Driss in een interview met deze krant. De ouders vreesden een heel ander scenario: hun zoon en zijn vrienden zouden zich hebben willen aansluiten bij de heilige oorlog tegen ongelovigen.

De broer van Driss, Mimoen, vertelt – op straat in de Haagse Schilderswijk – dat hij eergisteren via een vriend van Driss hoorde dat zijn jongere broer was aangehouden in Kenia. Mimoen ging daarop naar de politie en gaf hem op als vermist. Volgens Mimoen had Driss zijn familie wel laten weten dat hij weg ging, maar niet waar naartoe. De Belgische Ardennen, dachten ze. Daar was hij laatst ook geweest, had hij gezegd. Maar Mimoen weet niet alles van zijn broer, zegt hij.

Voor Mimoen kwam het nieuws van de aanhouding van zijn broer nu meer als een verrassing dan in 2005, zegt hij. „Toen ging hij veel vaker naar de moskee en was veel met zijn geloof bezig. Hij droeg ook van die kleren enzo.” Nu ziet Driss er volgens zijn broer „gewoon” uit, hij heeft bijvoorbeeld geen baard. „En hij rookt weer, en hij gaat regelmatig met meisjes om.”

Driss vertoonde uiterlijk misschien niet dat hij er radicale ideeën op nahield, helemaal zeker weet Mimoen het ook niet. „Weet je, het is zijn leven. Ik kan niet in zijn kop kijken.”

Hoewel de broers elkaar nog regelmatig treffen in het ouderlijk huis, bespreken ze lang niet alles met elkaar, blijkt uit de woorden van Mimoen. Hij zegt wel te weten dat zijn broertje geen baan had of opleiding volgde. Driss heeft een uitkering, denkt hij.

In de Schilderswijk waar Driss opgroeide, weten veel mensen wie hij is. Ook de 20-jarige Mohammed El-Youssfi kent hem. Hij vertelt, na afloop van het gebed in een provisorische moskee in de Schilderswijk, dat Driss al jaren niet meer in de radicaal salafistische As Soennah moskee aan de Fruitweg kwam.

Dat geldt volgens El-Youssfi voor een heel groepje jongeren dat buiten de moskee verder zou zijn geradicaliseerd. „Die jongens kennen geen Arabisch en lezen nooit de Koran. Ze zijn afhankelijk van wat anderen ze vertellen over de Islam. En er lopen hier een paar mensen rond die jongens proberen te ronselen voor hun extremistische ideeën.” El-Youssfi baalt van het nieuws dat vier Haagse moslimjongeren zijn opgepakt in Brussel. „Dat brengt de gemeenschap veel schade toe.”

En er komen weer vragen over de As Soennah moskee, die vaak in verband wordt gebracht met radicalisering. Ten onrechte, vindt El-Youssfi. „Dat soort jongens willen daar zelf niet eens meer komen.”

De Nationale Recherche heeft gisteren huiszoeking gedaan in twee woningen in Den Haag. Eén daarvan was de woning van Driss D. aan de Haagse Meppelweg – een kilometerlange straat met flats aan weerszijden. De deur van de doorzochte woning in de portiekflat is dichtgetimmerd en er zit een glimmend nieuw slot op. Voor de deur liggen glasscherven. De flat zal worden gesloopt in 2010, vertelt een buurvrouw die niet met haar naam in de krant wil. Meerdere buren vertellen dat de bewoners van de woning op driehoog ‘heel normale jongens’ waren. Al was niet altijd duidelijk wie er nu precies wel en niet woonden. Op vrijdag kwamen er vaak meerdere traditioneel religieus geklede jongens over de vloer, vertellen twee verschillende buren die niet met hun naam in de krant willen.

In de twee doorzochte woningen is een groot aantal documenten in beslag genomen, zegt het OM. Justitie verdenkt de jongens officieel van deelneming aan een terroristische organisatie en heeft België om hun uitlevering gevraagd. Daar wordt op zijn vroegst maandag over besloten. In 2005 is Driss D. niet vervolgd.

M.m.v. Tom Kreling

Lees het interview over de reis naar Azerbajdzjan in 2005 op nrc.nl/binnenland