In een ruzie denk ik echt niet aan tot tien tellen

Hoe word je gelukkig in drie weken? Vandaag: choose your battles.

Reinier Kist bekvecht een paar keer per week met zijn vriendin.

Illustratie Milo In een ruzie denk ik echt niet aan tot tien tellen Redacteur Reinier Kist en zijn vriendin gebruiken tips uit zelfhulpboeken als ze een ruzie voelen aankomen Hoe word je gelukkig in drie weken? Vandaag: choose your battles. Reinier Kist bekvecht een paar keer per week met zijn vriendin. Milo

Zij blijft maar zeggen dat ik nu echt eens aan mijn scriptie moet beginnen. Stress op het werk reageren we op elkaar af. Ze vindt dat ik te weinig in het huishouden doe. Ik vind dat ze te veel zeurt.

Genoeg redenen om een paar keer per week bekvechtend tegenover elkaar te staan. Zeker met een vriendin als de mijne: ze heeft een nogal licht ontvlambaar karakter. Een verkeerde opmerking en ze verandert in een stampvoetend klein kind.

Toen ze een paar weken geleden een stapeltje zelfhulpboekjes over woedebeheersing mee naar huis bracht, moest ik er ook aan geloven. Als we ons best deden, zouden we een beetje rust en kalmte in onze relatie vinden, zei ze.

Het viel ons meteen al op dat de meeste boekjes in dit genre veel op elkaar lijken. Ze vertellen dat de rede het enige tegengif is tegen boosheid: als je een woede-uitbarsting voelt opborrelen, tel dan tot tien en overdenk of het gevecht waard is om aan te gaan.

De tel-tot-tien-methode hadden we al vaker geprobeerd, en het werkt niet. Als je kolkt van de woede is tot tien tellen het laatste waar je aan denkt. Je hebt een prikkel nodig om je boosheid binnen te houden.

Daarom bedacht mijn vriendin er een variatie op. Telkens als ze een woede-uitbarsting heeft, krijg ik vijf euro van haar. Als tegenprestatie geef ik haar vijf euro als ik iets ben vergeten (de voornaamste oorzaak van ons huiselijke gekibbel). Het is even kinderachtig als doeltreffend. Het staat na twee weken 10-35 voor haar.

We lazen in de boekjes dat je moet proberen aan iets anders te denken als je een driftbui voelt opkomen. ‘Ga dan bijvoorbeeld met de radio meezingen’, adviseert Scott Spradlin, auteur van Je emoties de baas.

Het is me één keer gelukt. Toen ik op een dag thuis kwam van een zware dag op mijn werk begon zij direct over de vuilnis die ik een dag tevoren al buiten had moet zetten. Kon ze niet eens eventjes gewoon hallo zeggen? Een ruzie was in de maak, maar ik ontweek hem. Ik zei: „Ik ga koken”, en dat was dat.

Weglopen van een ruzie is geen slechte eigenschap zeggen de boekjes, maar je moet daarna de ruzie wel los kunnen laten. Ga niet op een kussen slaan. Fantaseer niet over wraak. De inmiddelse achterhaalde catharsis-theorie stelt dat afreageren oplucht. Is niet zo. Onderzoek bevestigt dat afreageren aanvankelijk een goed gevoel geeft, maar op de lange termijn gevoelens van boosheid versterkt.

Het onderscheid tussen fysiek en denkbeeldig afreageren maakt trouwens niet eens zoveel uit. Het gaat erom dat telkens als je een belediging in gedachten oproept, je de oude gevoelens van pijn, schaamte, of woede ook aanwakkert.

Het beste wat je kan doen is helemaal niet meer aan een ruzie denken.

Dit is een lastige.

Bedenken dat je ergens niet aan moet denken. Het beste is iets te gaan doen wat al je aandacht opeist. Bij mij doet een aflevering van de televisieserie Lost het altijd goed. Maar iedereen zal zijn eigen uitvluchten het beste kennen.

In The How of Happiness van Sonja Lyubomirsky lazen we dat niets de boosheid in je tot bedaren zal brengen als je jezelf niet oefent in vergiffenis. Dat doe je door als je vriend of vriendin weer eens te veel zeurt in je hoofd te herhalen: „Ik vergeef je.”

Je kunt ook een brief schrijven, aldus Lyumbomirsky. Ook deze methode hebben mijn vriendin en ik uitgeprobeerd (zonder de brieven dan), en dat werkt best goed. De reden daarvoor is weer dat je jezelf dwingt om niet te lang aan je woede vast te houden.

Het werd echt stiller in huis. De gezochte rust daalde neer in onze relatie. Soms zeiden we hardop tegen elkaar „ik vergeef je”, en moesten een beetje lachen.

Goed, tot op zekere hoogte leveren de adviezen uit zelfhulpboekjes dus de gewenste resultaten op.

Maar ik begon me wel af te vragen hoe gezond het eigenlijk is de woede uit je relatie te bannen. Want goed gedoseerd levert woede je relatie ook iets op: zelfkritiek. Een ban op boosheid maakt van je relatie een soort Disneyland: ontzettend vrolijk, maar ook vreselijk nep.

Volgens Salman Rushdie is woede ‘wat we zijn, wat we met onze beschaving bedekken, het angstaanjagende beestmens in ons’. En hij heeft gelijk: woede is de uiting van de duistere, maar daarom niet minder wezenlijke kanten van onze persoonlijkheid. Wie de woede niet accepteert, leeft maar voor de helft.

Echt waar, niets is kleurlozer dan een relatie waarin twee geliefden er alles aan doen om de gevoelens van de ander te sparen.

Zonder mijn eigen stampvoetende beestmens, dat weet ik zeker, is mijn leven verschrikkelijk eentonig.

    • Reinier Kist