Boten zijn niet afgeladen maar wel goed gevuld

Zo’n 3,9 miljoen Nederlanders brengen dit jaar hun zomervakantie in eigen land door, 100.000 meer dan vorig jaar. Wat gaan ze doen? In Amsterdam maken ze een rondvaart.

De rondvaartsector is gemeten in omzet de belangrijkste branche in het Amsterdamse toerisme. Foto NRC Handelsblad, Maurice Boyer Museumboat van Lovers Foto NRC H'Blad Maurice Boyer 29-7-2009 NRC Handelsblad

Guyonne moet vanavond stamppot eten. En de blozende bakvis van 14 jaar – pardon „bijna 15” – hóudt helemaal niet van stamppot, zegt ze. Haar oma glimlacht: ze zal haar kleinkind wel matsen met een ander gerecht, iets met spekjes of zo.

Guyonne van Berge Henegouwen is samen met haar broer Alexander (16), oma Susanne en opa Herman Wagemaker een dagje uit naar de hoofdstad, ze zitten in carrévorm aan boord van een rondvaartboot over het IJ en door de Amsterdamse grachten. De 65-jarige Susanne is geen groot liefhebber van boten. „Ik word er misselijk van.” Ze vaart toch mee, voor haar kleinkinderen, die vier weken bij hun grootouders logeren op de camping in Blaricum. „Daar is ook genoeg vertier”, zegt Herman (75), „maar zo nu en dan een reisje kan geen kwaad.”

Het echtpaar Wagemaker woont afwisselend in Nederland en Zwitserland, zes weken hier, zes weken daar. „We hebben een luxe leventje zo”, zegt Susanne verontschuldigend. „We hebben er hard voor gewerkt, 80 uur per week”, zegt Herman, die in zijn arbeidzame leven de kost verdiende als schoenhersteller. „Ja, geen schoenmaker, schoenhersteller!”

Alexander en zijn zus gaan dit jaar niet naar het buitenland met vakantie. Ze mochten mee met hun moeder en stiefvader naar Portugal. „Maar daar hadden we geen zin in.” Guyonne heeft binnenkort nog een ander verzetje: een vijfdaags zwemkamp in Eindhoven. „Wel zwaar hoor, je moet om acht uur opstaan en ’s avonds om tien uur gaat het licht al uit.”

De boot vaart door de Herengracht, langs Tassenmuseum Hendrikje. „Hey Guyonne, dat is wat voor jou” – Alexander plaagt haar. „Man, ik hou toch niet van tasjes.” Ruzies tussen de twee zijn niet ongebruikelijk, verzucht opa Herman, maar het is wel beter geworden. „Er was een tijd dat we ze niet samen konden hebben, zo erg was het.”

„Maar we zijn nu toch wel lief, opa?”, vraagt Guyonne op haar snoezigst.

Op het achterdek van de rondvaartboot zit het echtpaar Wil Hermans (62) en Roy de Rijk (57) uit Leersum. Ze moeten „gewoon werken” deze zomer en trakteren zichzelf daarom op dagtochten in Nederland. Wil is een geboren Amsterdamse en komt graag terug. „Maar we hadden ook ergens ander naar toe gekund. Leiden en Den Haag zijn net zo leuk.” Roy rekent Vlaanderen gemakshalve ook tot het Nederlandse recreatiegebied. „We gaan overal naartoe dat binnen een bereik van twee uur rijden ligt.”

Als deze middag een graadmeter is, gaat het niet slecht met de rondvaarten. De boten zijn niet afgeladen, maar wel goed gevuld.

Dat beeld klopt, zegt Freek Vermeulen, directeur van rederij Lovers, op de kade bij het Centraal Station waar de boten aanmeren. Het gaat volgens hem naar omstandigheden niet slecht met de rondvaartsector.

Terwijl de crisis ertoe heeft geleid dat er minder toeristen naar Amsterdam komen, slagen de rondvaartbedrijven erin hun aantallen passagiers ongeveer op het niveau van 2008 te houden.

„Dat komt door de stijging van het aantal Nederlanders onder onze klanten”, zegt Vermeulen. „Vorig jaar was 23 procent van de passagiers Nederlands, in 2009 verwachten we een stijging met 10 procentpunt tot 33 procent.” Voor Lovers betekent dit een „iets betere omzet” dan in 2008. Harde cijfers wil hij niet geven.

De sector moet het vooral hebben van de gewone rondvaarten van een uur en de ‘dinner cruises’. De zakelijke markt voor bedrijfsuitjes en VIP-tochten heeft het zwaar, zegt Vermeulen. De ‘VIP salonboot’ Stan Huygens van Lovers ligt werkeloos afgemeerd. Lovers is vernoemd naar oprichter Karel Lovers en geen verwijzing naar de liefde – het bedrijf koketteert wel met de associatie: in het logo zit een hartje.

Lovers is na marktleider Canal Company, waar sinds 2005 ook Holland International Rondvaart deel van uit maakt, de tweede grote speler in de grachten. Daarnaast zijn nog vijf andere rederijen actief met rondvaarten. De bedrijven zijn lid van de brancheorganisatie VEVAG, de Vereniging van Exploitanten Van Vaartuigen in de Amsterdamse Grachten.

Door de goede resultaten van de branche is er ruimte voor investeringen en innovatie. Zo neemt Lovers komend najaar de eerste rondvaartboot ter wereld in bedrijf die op waterstof vaart, een investering van 1, 8 miljoen euro.

Is Nederland mooi vanaf het water? Wil Hermans en Roy de Rijk knikken instemmend, terwijl de boot de Scharrebiersluis in vaart, onder de Kortjewantsbrug door. „Elke regio heeft wel weer wat te bieden”, vindt Roy „of het nu een stad is of de natuur.”

Dus Nederland is het vakantieland voor hen? Nee, dat niet. Wil: „In september gaan we naar Spanje, de Costa Brava. Daar gaan we elk jaar naar toe. Nederland is mooi, maar ik moet er niet aan denken twee weken in de regen te zitten. Het buitenland is echte vakantie voor ons.”

    • Lolke van der Heide