Björn & Benny, Zweedse cowboys

Veel sterren stonden al voor de camera voordat ze beroemd werden. Vandaag: de multihit popgroep Abba avant la lettre.

Het wildwest begin van ABBA

Het groepje heette Folkfest en bestond uit vier frisse jongelui die eind 1970 optraden in een Zweedse tv-show. Het decor moest een saloon voorstellen, de jongens droegen cowboyhoeden en de meisjes waren eveneens uitgedost in de stijl van het wilde westen: de brunette met opgestoken krulletjeshaar en het blondje met guitige vlechtjes. Bij de klanken van een tingeltangelpiano en een staande bas zongen ze California here I come, een nummer dat in 1924 voor het eerst op de plaat was gezet door de Amerikaanse publiekslieveling Al Jolson – de man met het zwart geschminkte gezicht – en dat nog altijd geldt als het onofficiële volkslied van de staat Californië. In de nagelaten geschriften van Richard Nixon werd de instructie gevonden dat dit nummer „zacht en langzaam” op ’s mans begrafenis gespeeld moest worden als hij onverhoopt nog tijdens zijn presidentschap zou sterven. Zoetgevooisd valt de Folkfest-versie niet te noemen. Alles rammelt. Toch waren Benny Andersson, Anni-Frid Lyngstad, Agnetha Fältskog en Björn Ulvaeus (van links naar rechts) geen beginnelingen meer. De zangeressen hadden al een paar soloplaten op hun naam staan, terwijl de zangers in allerlei bands hadden gespeeld. Ook hadden Björn en Benny al enkele platen als duo gemaakt. Op één daarvan werd de achtergrondzang verzorgd door hun vriendinnen Anni-Frid en Agnetha, maar die namen waren toen niet vermeld. Op het label werden ze slechts aangeduid als Svenska Flicka.

Een paar maanden vóór hun gezamenlijke tv-debuut hadden ze een kwiek kwartetje gevormd dat meezingliedjes uit het Amerikaanse standaardrepertoire zong in restaurants waar tussen de gangen door een dinner show werd opgevoerd. Veel succes hadden ze echter nog niet geoogst. „Het samenzingen komt er niet uit”, oordeelde een Zweedse criticus. „Het was een van de slechtste tijden die we ooit gehad hebben”, zei Björn Ulvaeus in het boek Abba, made in Sweden. „We hadden geen enkel gevoel voor de muziek of de woorden en het publiek deelde die mening”. Folkfest was geen lang leven beschoren. Het zingen van bestaande nummers werd op aandringen van hun manager vervangen door eigen repertoire. Het zou nog bijna twee jaar duren voordat ze een nieuwe poging deden om succes te boeken als groep. Hun eerste nummer, People need love, verscheen in 1972 op de plaat en haalde de derde plaats in de hitparade van een Zweeds radiostation. Op het hoesje stond hun nieuwe groepsnaam: Björn & Benny Agnetha & Anni-Frid. Een jaar later later ontstond het idee de vier eerste letters van hun namen in een aansprekende volgorde te zetten.

Henk van Gelder

Zie filmpje: nrc.nl/achterpagina