Hoe krijgen ze al die lucht in duikflessen?

De 12-jarige zoon van Karin van den Berg uit Heerenveen vraagt het telkens, en ze moet hem elke keer het antwoord schuldig blijven: hoe komt al die lucht in duikflessen terecht?

Voor het vullen van duikflessen wordt een krachtige compressor gebruikt. Dat is een apparaat dat lucht uit de buitenlucht haalt, die samenperst en in de duikfles pompt. Voor het vullen van bijvoorbeeld een autoband is geen krachtige compressor nodig. Eentje die de lucht samenperst tot een druk van 10 bar volstaat daarvoor. Maar duikers willen zoveel mogelijk lucht meenemen in hun fles, zodat ze zo lang mogelijk onder water kunnen blijven. Daarom worden bij duikflessen compressoren gebruikt die de lucht samenpersen tot een druk van wel 300 bar. In een fles van tien liter met een druk van 300 bar zit 3.000 liter lucht.

De compressoren worden meestal aangedreven door stroom. De lucht wordt in het apparaat telkens in kleinere cilinders geperst, zodat de druk steeds toeneemt. In theorie kan de lucht ook worden samen geperst tot bijvoorbeeld 1.000 bar. „Maar dan moet de wand van de duikfles veel dikker zijn om de druk te kunnen weerstaan”, zegt directeur Rob Bolman van duikcentrum Wet Dreams in Delft. „Dan wordt de bepakking voor de duiker veel te zwaar.” Om te voorkomen dat duikflessen door slijtage na verloop van tijd scheuren of ontploffen, moeten ze iedere vijf jaar opnieuw worden gekeurd.

Hoe lang een duiker doet met de lucht in zijn fles is behalve van lichaamsbouw en conditie afhankelijk van de inhoud van de fles, de druk in de fles en de diepte waarop gedoken wordt. Want hoe dieper de duiker duikt, hoe hoger de druk van het omringende water op de fles. Door deze toenemende druk wordt het volume van de lucht in de duikfles steeds kleiner. Dat betekent: hoe dieper de duiker, hoe meer lucht hij verbruikt.

Op een diepte van 20 meter is de druk van het water grofweg 2 bar. Samen met de druk aan het wateroppervlakte van 1 bar maakt dit in totaal 3 bar. Door de druk van 3 bar op 20 meter diepte verbruikt een duiker daar drie keer zoveel lucht als aan de oppervlakte, waar de luchtdruk 1 bar is.

De samenstelling van de lucht in de duikfles is overigens hetzelfde als van de lucht in de buitenlucht: 78 procent stikstofgas, 21 procent zuurstofgas en 1 procent resterende gassen.

Wilmer Heck

Deze rubriek beantwoordt alledaagse vragen. Ook een vraag? Mail naar vraag@nrc.nl

Rectificatie / Gerectificeerd

Correcties en aanvullingen

Duikflessen

In de Next question Hoe krijgen ze al die lucht in duikflessen? (pagina 8, 30 juli) staat dat een duiker op grotere diepte meer lucht verbruikt omdat het volume van de lucht in de duikfles door de toenemende druk van het water steeds kleiner wordt. Dit is niet juist. Het verbruik neemt toe doordat de waterdruk op de longen steeds groter wordt.

    • Wilmer Heck