Europese speelbal

De communisten zijn bij de verkiezingen van gisteren de regeringsmacht in Moldavië kwijtgeraakt. Maar aan de politieke impasse is geen einde gekomen. Ook het nieuwe parlement zal vermoedelijk niet in staat zijn een opvolger van scheidend president Voronin te kiezen.

Voronin, tevens leider van de Communistische Partij, moet aftreden omdat zijn termijn van maximaal acht jaar erop zit. De parlementsverkiezingen in april mondden uit in rellen, nadat jongeren in de hoofdstad Chisinau de straat op waren gegaan om te protesteren tegen grootscheepse stemfraude, die overigens in eerste instantie niet was waargenomen door de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa. Hoe dan ook, de Communistische Partij kwam één zetel tekort voor de drievijfde meerderheid die vereist is voor de verkiezing van een president door het 101-koppige parlement. Omdat de oppositie de volksvertegenwoordiging boycotte, moesten nieuwe verkiezingen worden uitgeschreven.

Het resultaat daarvan is een omgekeerde patstelling. De vier oppositiepartijen kunnen een coalitiekabinet vormen, zoals ze vanmorgen hebben aangekondigd toen duidelijk werd dat ze aankoersten op 53 zetels. Met vermoedelijk 48 zetels heeft de Communistische Partij geen meerderheid meer in het parlement. Maar ze kan nu wel op haar beurt de verkiezing van een nieuwe president blokkeren.

Partijleider Voronin zou zo staatshoofd kunnen blijven tot de volgende verkiezingen, die pas in 2010 mogen worden uitgeschreven. De nieuwe coalitie houdt rekening met dat scenario en heeft aangekondigd die verkiezingen dan zo eerlijk te organiseren dat de communisten nog verder zullen terugvallen. Dan moet dit bondgenootschap wel stabiel zijn. De voortekenen zijn niet gunstig. De Liberaal Democratische Partij, de grootste van de vier, is met 16 procent (30 procentpunt minder dan de communisten) nauwelijks groter dan de Liberale Partij, die krap 15 procent heeft gehaald, en de Democratische Partij met nog geen 13 procent. Die onderlinge broosheid is alleen al geen goede basis om de tweedeling tussen de lethargische, arme bevolking op het platteland (communistisch) en de wat ambitieuzere burgerij in Chisinau (anti-communistisch) te overbruggen.

Daarmee blijft ook een andere vraag onbeantwoord: richt Moldavië zich op het verwante Roemenië en zo indirect op het Westen of op de oude kolonisator Rusland en het Oosten?

De Russische regering heeft Voronin een lening toegezegd van 500 miljoen dollar. Vorige week ging een Chinees bedrijf daaroverheen met 1 miljard voor infrastructurele projecten. Ter vergelijking: in 2008 bedroeg het bruto binnenlands product van Moldavië ruim 6 miljard. De EU heeft eerder ook nauwere politieke samenwerking in het vooruitzicht gesteld. En het IMF wordt een dezer weken in Chisinau verwacht voor onderhandelingen over een hulppakket voor de economie die dit jaar 9 procent krimpt.

Het armenhuis Moldavië blijft niet alleen intern verdeeld, maar ook een speelbal op het internationale krachtenveld.