Hoe komt al die lucht in duikflessen terecht?

De 12-jarige zoon van Karin van den Berg uit Heerenveen vraagt het telkens, en ze moet hem elke keer het antwoord schuldig blijven. „Hoe krijgen ze zoveel lucht in de duikflessen?”

Voor het vullen van duikflessen wordt een krachtige compressor gebruikt. Dit is een apparaat dat lucht uit de buitenlucht haalt, die samenperst en in de duikfles pompt. Voor het vullen van bijvoorbeeld een autoband is geen krachtige compressor nodig. Eentje die de lucht samenperst tot een druk van 10 bar volstaat bij een autoband. Maar duikers willen zoveel mogelijk lucht meenemen in hun fles, zodat ze zo lang mogelijk onder water kunnen blijven. Daarom worden bij duikflessen compressoren gebruikt die de lucht samen persen tot een druk van wel 300 bar.

De compressoren worden meestal aangedreven door stroom. De lucht wordt in het apparaat telkens in kleinere cilinders geperst, zodat de druk steeds toeneemt. In theorie kan de lucht ook worden samen geperst tot bijvoorbeeld 1.000 bar. „Maar dan moet de wand van de duikfles veel dikker zijn om de druk te kunnen weerstaan”, zegt directeur Rob Bolman van duikcentrum Wet Dreams in Delft. „Dan wordt de bepakking voor de duiker veel te zwaar.”

Hoe lang een duiker doet met de lucht in zijn fles is behalve van lichaamsbouw en conditie afhankelijk van de inhoud van de fles, de druk in de fles en de diepte waarop gedoken wordt. Want hoe dieper de duiker duikt, hoe hoger de druk van het omringende water op de fles. Door deze toenemende druk wordt het volume van de lucht in de duikfles steeds kleiner. Dat betekent: hoe dieper de duiker, hoe meer lucht hij verbruikt.

Een voorbeeld: In een fles van tien liter met een druk van 200 bar zit 2.000 liter lucht. Op een diepte van 20 meter is de druk van het water grofweg 2 bar. Samen met de druk aan het wateroppervlakte van 1 bar maakt dit in totaal 3 bar. Door de druk van 3 bar op 20 meter diepte verbruikt een duiker daar drie keer zoveel lucht als aan de oppervlakte.

De samenstelling van de lucht in de duikfles is overigens exact hetzelfde als de lucht in de buitenlucht: 78 procent stikstofgas, 21 procent zuurstofgas en 1 procent resterende gassen.

Wilmer Heck