China voert druk op Rio Tinto op

Rio Tinto wordt gehinderd door een Chinese wegversperring. Sinds het Australische mijnbouwconcern een fusie met het Chinese staatsbedrijf Chinalco afwees, zijn de betrekkingen met Peking gespannen geweest. Nu vier managers van Rio in Shanghai zijn aangehouden op grond van de vage beschuldiging van het stelen van staatsgeheimen, is het concern niet in staat vooruitgang te boeken in belangrijke kwesties als het afsluiten van een nieuw ijzerertscontract met China – zijn voornaamste klant – en het incasseren van de 5,8 miljard dollar (4,1 miljard euro) waar het recht op heeft na een overeengekomen ijzerertsfusie met BHP Billiton.

In theorie hebben deze drie zaken – de arrestaties, de onderhandelingen en de joint venture – niets met elkaar te maken. Maar het is onmogelijk Rio’s diverse Chinese problemen te ontwarren. Het is onwaarschijnlijk dat de contractbesprekingen kunnen worden afgesloten zolang de hoofdonderhandelaar in de gevangenis zit. Evenmin kan Rio voorspellen of één van de drie Chinese antitrustautoriteiten zal proberen een overeenkomst tegen te houden die de activiteiten – maar niet de marketing – van twee toonaangevende ijzerertsproducenten zou consolideren.

Geen van beide kwesties heeft momenteel ongunstige financiële gevolgen voor Rio. Het oponthoud bij het afronden van het ijzerertscontract komt het concern waarschijnlijk zelfs goed uit, omdat Chinese kopers nu de spotprijs betalen, die hoger ligt dan die van onlangs gesloten contracten elders in Azië. En dankzij de recent voltooide claimemissie van ruim 15 miljard dollar heeft Rio het geld van BHP niet echt nodig voor afbetaling van 19 miljard dollar aan schulden die de komende veertien maanden vervallen.

Maar Rio heeft wel baat bij de zekerheid die een jaarcontract biedt. En het concern zou ook graag voortgang boeken bij de totstandkoming van de grote Australische joint venture. Dat zal niet makkelijk zijn als het ministerie van Handel, dat wordt beschouwd als de voornaamste toezichthouder, zich ertegen verzet. Een forse boete wegens monopolistisch gedrag – een denkbare, zij het moeilijk ten uitvoer te leggen, uitkomst – zou de balans van het mijnbouwconcern onder druk kunnen zetten.

Op de zeer geconsolideerde grondstoffenmarkten heeft Rio China als klant nodig en China Rio als leverancier. Maar in deze wederzijdse afhankelijkheid lijkt Rio afhankelijker dan China. Het concern heeft weinig controle over de wijze waarop deze cruciale relatie zich zal ontwikkelen.

Vertaling Menno Grootveld

Voor meer commentaaruit Londen: www.breakingviews.com