Uitspraak 35: Straf voor een politicus die de islamisering aanviel

Mag een Europese staat een politicus bestraffen omdat hij zich discriminerend uitlaat? Het Europese Hof in Straatsburg vond (nipt) van wel. Met commentaar van NJB-redacteur Inge van der Vlies, hoogleraar staats- en bestuursrecht aan de UvA.


De Zaak. De Waalse parlementarier Daniel Feret wordt eind 2006 in hoogste instantie veroordeeld wegens het verspreiden van teksten waarin asielzoekers werden neergezet als profiteurs. Hij kreeg een taakstraf van 250 uur, ‘bij voorkeur’ te besteden aan een integratieproject met vreemdelingen. Doet hij dat niet dan moet hij tien maanden de cel in. Daarnaast mag hij tien jaar lang niet meedoen aan de verkiezingen: noch als burger, noch als kandidaat. Feret, een geschorste arts, was destijds voorzitter van het Front National, lid van het parlement en hoofdredacteur van het partijblad. Hij dient een klacht in bij het Europese Hof voor de Rechten van de Mens. Hij meent dat het Belgische vonnis een inbreuk is op zijn recht om zich vrij te mogen uiten, artikel 10 van het EVRM.

Mag een parlementarier vervolgd worden? Feret werd vervolgd op basis van een wet uit 1981 die racisme en vreemdelingenhaat strafbaar stelt. Daartoe werd hij in 2002 van zijn parlementaire onschendbaarheid ontheven. De rechter vond onder meer dat het schrijven van pamfletten niet bij het gewone werk van een parlementarier behoorde. De rechter oordeelde dat zijn teksten aanzetten tot discriminatie, segregatie, haat en zelfs geweld op basis van ras, kleur, nationaliteit of etnische herkomst.

Wat stond er in? Het ging om flyers, waaronder een met het partijprogramma. Feret bepleit het repatrieren van immigranten, een voorkeursbeleid voor Belgen en Europeanen, het verbouwen van asielcentra tot opvangcentra voor (eigen) daklozen en het staken van inburgeringsprojecten. In het gewraakte partijprogramma verzet hij zich tegen de ‘islamisering van Belgie’ en bepleit hij het uitzetten van ‘niet-Europese werklozen’. De vestiging van niet-Europeanen zou verhinderd moeten worden om het Belgische volk te beschermen tegen de ‘gevaren van de veroveringslustige Islam’. Uitspraken die volgens deze website gelijkenis vertonen met die van de Nederlandse parlementarier Wilders (PVV).

Hoe oordelen de Europese rechters? Met een meerderheid van vier tegen drie zijn ze akkoord met het Belgische vonnis. ,,Politieke toespraken (‘les discours politiques’) die aanzetten tot haat op basis van religieuze, etnische of culturele vooroordelen zijn een gevaar voor de sociale vrede en politieke stabiliteit van democratische staten”, is het centrale argument. Het Hof noemt het van ,,cruciaal belang dat politici die zich in het openbaar uiten meningen vermijden die intolerantie aanmoedigen”. ,,Het aanbevelen in immigratiekwesties van oplossingen zoals rassendiscriminatie bevordert waarschijnlijk sociale spanningen en ondermijnt het vertrouwen in democratische instellingen. In dit geval was er een dringende maatschappelijke noodzaak om de belangen van de immigrantengemeenschap te beschermen, zoals de Belgische rechter deed.”

En wat zeggen de drie tegenstemmers? Zij vinden tien jaar ontzetting uit de kiesrechten buiten proportioneel voor ‘louter speculatieve gevaren’. De vrijheid van meningsuiting wordt zo opgeofferd aan het anti-discriminatiebeleid. De drie rechters merken ook op dat de gewraakte meningen uit het programma stammen van een partij die zelf niet is verboden. Ook is er geen ‘dringende reden’ om een politiek debat in te perken. Er wordt bijvoorbeeld niet tot geweld opgeroepen.

Lees hier het arrest (alleen in het Frans beschikbaar). De dissenting opinions (afwijkende meningen) staan onderaan het arrest onder de aanhef ‘Opinion dissidente du juge Andras Sajo a laquelle declarent se rallier les juges Vladimiro Zagrebelsky et Nona Tsotstoria’.

Lees hier het persbericht van het Hof (Engels).

Bekijk hier de site van het Europese Hof voor de Mensenrechten

Reageren? Nuanceren en argumenteren verplicht. Net als open vizier. Vermeld dus uw volledige naam, met initialen of voornaam.

    • Folkert Jensma