De nieuwe Merkel heeft plannen voor Duitsland

Hoe zien jongeren in het buitenland hun toekomst?

Vandaag Jacob Schrot, die in Duitsland aan het begin staat van een veelbelovende politieke carrière.

Merkel tijdens de G8-top, met het gezicht van Jacob Schrot. Foto Reuters/ bewerking Fotodienst NRC De nieuwe Merkel heeft plannen voor Duitsland Jacob Schrot (19) won met een tv-show het maandsalaris van een bondskanselier en is nu opeens ‘Bekende Duitser’ Hoe zien jongeren in het buitenland hun toekomst? Vandaag Jacob Schrot, die in Duitsland aan het begin staat van een veelbelovende politieke carrière. Germany's Chancellor Angela Merkel is pictured at the opening of a round table session at the G8 summit in L'Aquila July 8, 2009. Leaders from the Group of Eight major industrial nations and the main developing economies will hold talks from July 8-10. REUTERS/Michel Euler/Pool (ITALY POLITICS BUSINESS) Reuters

Op de dag dat dit gesprek met hem plaatsvindt, blijkt Jacob Schrot jarig te zijn. Hij is negentien geworden.

„Vrienden vroegen gisteren of ik nog iets leuks ging doen. Naar de kroeg of zo. Maar ze kennen me en waren niet verbaasd toen ik zei dat ik een interview had en daarna spreker zou zijn op een congres over democratie en politiek”, zegt hij.

Jacob Schrot is sinds enkele weken een Bekende Duitser. Hij heeft met één spectaculair televisieoptreden meer gedaan voor de politieke beleving onder jongeren dan de politiek zelf de afgelopen jaren. Hij is geen ‘doorsnee’ jongere. Zijn hoofd steekt ruim boven het maaiveld uit. Het is mogelijk dat Duitsland de komende jaren nog veel van hem hoort.

Jacob Schrot is winnaar van de tv-show Ich kann Kanzler – ik kan bondskanselier zijn – die op vrijdag 19 juni live door de publieke omroep ZDF werd uitgezonden. Een aantal jongeren doet live op tv auditie voor het hoogste politieke ambt. Er keken miljoenen mensen naar. De kandidaten werden beoordeeld op hun politieke visie, hun plannen en ideeën voor het land en de presentatie. De toeschouwers kozen Jacob Schrot met grote meerderheid tot winnaar, dankzij zijn welsprekendheid en jeugdig naturel. Het was politiek – en het was onderhoudend.

In het leven van Jacob Schrot is nu een nieuwe fase aangebroken. Hij verkeert in wat in het Duits zo mooi Aufbruchstimmung heet: een sterk gevoel van verandering. Hij heeft deze zomer zijn gymnasiumdiploma gehaald en is weliswaar nog lang geen bondskanselier, maar zijn handen jeuken om ergens mee aan de slag te gaan. Hij is net terug van een reis naar Israël. „Een indringende ervaring.”

Nu maakt hij zich op om naar Afrika te gaan. „Ik ga twee maanden naar Oeganda. Werken in een weeshuis in Kampala. Daarna mag ik stage lopen bij Merkel, en in het najaar ga ik studeren. Politicologie uiteraard.”

Voor de jonge Jacob Schrot is politiek geen hobby, maar hartstocht. „Het is doping voor me. Ik ben eraan verslaafd. Alles is politiek: dit gesprek, de koffie die we drinken en de stoel waarop we zitten. Je kunt het allemaal politiseren. Dat fascineert me: het alomvattende van politiek.”

Hij is lid van de christen-democratische CDU, niet omdat hij erg gelovig is, maar omdat hij het meestal met die partij eens is.

En hij is fan van Angela Merkel, die hij prijst om haar „zakelijkheid” en haar „heldere verstand”.

Ze zou van hem wel bevlogener mogen zijn, met af en toe een toespraak à la Barack Obama. „Haar zegen, die zakelijke aanpak, is ook haar vloek”, zegt hij in een kernachtige beoordeling van de Duitse bondskanselier. Maar Merkels verkiezingsthema – belastingverlaging – wijst hij af.

„We maken steeds meer schulden. En ik hoor tot de generatie die het straks moet betalen.”

Jacob Schrot komt niet uit een uitgesproken politiek milieu. Zijn ouders zijn beiden arts. Hij heeft een zusje van elf. Een vriendin heeft hij niet op dit moment.

Hij woont nog thuis, in Brandenburg aan de Havel, een stad ten westen van Berlijn in de deelstaat Brandenburg. Dat is voormalige DDR, waar jongeren niet zelden het stigma dragen van rechts-radicalisme, drankmisbruik en totale politieke desinteresse. „Ik wil laten zien dat jongeren meer kunnen dan comazuipen”, zegt hij.

Zijn ouders hebben geprobeerd de politieke bevlogenheid van hun zoon een beetje te temperen. Zonder succes. Nu zijn ze trots op hem, zoals Jacob ook trots op zichzelf is na het winnen van Ich kann Kanzler. Hij heeft er 18.000 euro mee verdiend, het maandsalaris van de bondskanselier.

Ingenomen is hij vooral met de reacties die hij heeft gekregen. „Ik had pas gewonnen toen ik thuis mijn e-mails las.” Dat waren er een paar duizend, de meeste van jongeren. „Veel mensen schreven dat ze geïnspireerd waren door mijn optreden. Dat ze weer een krant wilden gaan lezen en zouden gaan stemmen.”

De grote vraag is natuurlijk of Jacob Schrot echt bondskanselier wil worden. Die vraag ontwijkt hij handig. Hij kan zich goed voorstellen dat hij lid van de Bondsdag wordt. Aan de andere kant ziet hij zichzelf niet op zijn 23ste debatteren over de melkprijs voor boeren. Zijn „echte droombaan” is ambassadeur, en dan het liefst in Israël. „In de diplomatie komt alles samen: politiek, cultuur, religie.”

Zijn enthousiasme is aanstekelijk. Zijn handen zoeken voortdurend bezigheden; hij heeft een vlugge geest en weet op de meeste vragen een antwoord. Hij zegt voor jongeren ongebruikelijke dingen als: „Ik ben trots op mijn vaderland.” Hij zegt het alsof het iets gewoons is, als trots zijn op een nieuw kapsel. Zijn belangrijkste drijfveer is het feit dat hij iets wil „doen” om zijn land „beter” te maken. „Ik baal ervan dat iedereen zo loopt te klagen. Mijn motto luidt: aanpakken in plaats van mekkeren.”

Als hij het in Duitsland voor het zeggen had, zouden de studiekosten drastisch worden verlaagd, zouden immigranten gratis taalles krijgen en zou de wettelijke leeftijdsgrens voor het Duitse presidentschap (40 jaar) met tien jaar naar beneden gaan.

Is Jacob Schrot idealist? „Ja”, zegt hij vol overgave, „en dat hoop ik nog lang te blijven.” Er is maar één ding dat hij vreest – ouder worden. „Ik ben alweer een paar uur negentien en dat bevalt me niks.”

Lees de verhalen van andere jongeren via de aanklikbare kaart op nrc.nl/eigenleven

    • Joost van der Vaart