David Lynch begeeft zich onder de mensen

Jess (75, gescheiden) heeft al vijftien jaar geen familielid meer gesproken en sinds 25 jaar ziet hij zijn kinderen niet meer. Heeft hij ergens spijt van, in zijn leven? „Ik ben nergens trots op, behalve dat ik in leven ben”, zegt hij. Gordon (73) meent iets dergelijks: „Ik heb nooit dromen gehad om achterna te lopen. Ik heb mijn leven geleid, verder niks”.

Jess en Gordon zijn twee van de Amerikanen die filmregisseur David Lynch heeft gesproken voor ‘The Interview Project’. Elke derde dag verschijnt er een nieuw interview op de website van Lynch, meestal behoorlijk treurig. Het gemiddelde interview is een schildering van een gebroken leven: ongelukkige jeugd, scheidingen, nooit een echte baan gehad, eenzaamheid, gevangenis.

Maar heel af en toe duikt er iemand op die de moed erin houdt. Zoals de 68-jarige Palmer Black, een ex-marinier die naar eigen zeggen een meester is aan de barbecue en hoopt dat hij later zal worden herinnerd als iemand die vrolijkheid om zich heen verspreid heeft.

De interviews zijn, legt David Lynch op zijn website uit, de vrucht van een tocht van 70 dagen en 30.000 kilometer door de Verenigde Staten, van west naar oost, waarbij onderweg willekeurige mensen zijn ondervraagd. De serie zal, als alles is gemonteerd, 121 afleveringen omvatten, steeds van ongeveer vier minuten, met een korte inleiding van de meester, die hij steevast besluit met de woorden: „Enjoy the interview”.

Aan de keuze van de geïnterviewden, legt Lynch uit, lag geen plan ten grondslag. Maar het resultaat heeft inhoudelijk structuur: zinloze levens in godvergeten dorpen en lelijke stadjes.

Lynch zegt over de zeventig dagen en de reis van 30.000 kilometer die hij heeft gemaakt om mensen te ontmoeten: „Dat is iets menselijks, en daar kun je niet omheen.”

Zijn ‘Interview Project’ vertoont aldus een treffende gelijkenis met ‘Onder de mensen’ van de schrijver Arnon Grunberg, waarvan afleveringen in deze krant verschijnen. In beide gevallen gaat het om een man die zich als een buitenstaander beschouwt ten aanzien van het ‘echte’ leven dat ‘normale’ mensen leiden, en die zich dan onder hen begeeft in de hoop een beetje aan dat leven deel te hebben. Het resultaat is een soort persoonlijke antropologie, die ongemakkelijk maakt.

www.davidlynch.com

In de zomermaanden recenseren gastauteurs tv-programma’s. Deze week NRC-redacteur Raymond van den Boogaard.