Heilige berg

De Mont Ventoux was afgelopen zaterdag de laatste berg in de Tour de France. Een heilige berg, waarvoor professionele wielrenners én amateurs diepe eerbied hebben. Zelfs deze krant organiseerde er een reis naartoe.

Wie deze berg bedwingt, ondergaat een spirituele belevenis, schreef Vrij Nederland, dat onlangs een aantal Nederlandse fietsende klimmers portretteerde. Voor velen van hen is de tocht naar de top van de kale berg pure religie. Deze religie heeft zelfs een martelaar: de Brit Tom Simpson die tijdens de Tour van 1967 overleed aan een combinatie van pepmiddelen, alcohol en hitte. En die martelaar heeft er uiteraard een monument.

Bergen en religie vormen al eeuwen een verbond. In de Bijbelverhalen hebben bergen een prominente plaats. Het Oude Testament verhaalt hoe Israëls God zijn Tien Geboden gaf vanaf de berg Horeb in de Sinaï-woestijn. Het volk mocht de berg niet betreden. Gods aanwezigheid maakte de berg tot heilig terrein. Op overtreding stond de doodstraf.

De profeet Elia ging eeuwen later de confrontatie aan met zijn collega’s van een Kanaänitische vruchtbaarheidsgod op de berg Karmel in het noorden van Israël. Het kostte de 450 profeten van Baäl het leven.

In het Nieuwe Testament wordt verslag gedaan van de Bergrede die Jezus uitsprak. De toespraak is te lezen als een radicale blauwdruk voor respectvolle, vredelievende omgangsvormen tussen mensen, een herziene versie van de Tien Geboden. Een bekende passage daaruit: „Jullie hebben gehoord dat gezegd werd: een oog voor een oog en een tand voor een tand. Ik zeg jullie je niet te verzetten tegen wie kwaad doet, maar wie je op de rechterwang slaat, ook de linkerwang toe te keren.”

Bergen vormen een uitdaging, fysiek én moreel. Aarde en hemel, afzien en opzien. Bergen fungeren, behalve als uitdaging, ook als bron van hoop op een betere toekomst. Op de berg Sion ligt Jeruzalem, vredestad. Pelgrims zingen hun verwachting uit in psalmen. Daar op de berg Sion kan de mens zijn God ontmoeten, zingt psalm 87. „Hij houdt er open hof.”

Na de piekervaring gaat het helaas onvermijdelijk weer bergafwaarts.

Herman Amelink

    • Herman Amelink