Hanrei wordt Henry, Dawei heet David

Jonge Chinezen kiezen graag een Engelse naam, naast hun eigen Chinese naam. Valerie Blanco en Ellen Feberwee maakten een boek over dit verschijnsel.

Apple Blue Sun, Merry en Apple (vlnr) Foto’s ‘In China, My Name Is’/ E. Feberwee & V. Blanco

Steeds meer jongeren in China dragen naast hun Chinese ook een westerse naam. Zo’n Engelse naam is namelijk aanzienlijk handiger wanneer er met buitenlanders gecommuniceerd moet worden.

Vooral in de grootste Chinese steden werken buitenlanders en Chinezen in toenemende mate samen, bijvoorbeeld in internationale bedrijven. Maar ook de serveersters in restaurants en koffiehuizen dragen naamplaatjes met Suzy of Jenny, hun Engelse voornamen. Het fenomeen is zo gewoon geworden dat Chinese kinderen hun tweede naam vaak alvast van hun leraar Engels op de basisschool krijgen.

„We hoorden regelmatig dat een naam tijdens de Engelse les gekozen is door uit een grote kom met papiertjes een naam te trekken”, vertellen Valerie Blanco en Ellen Feberwee, twee Nederlanders die tot voor kort in Shanghai woonden. Zij gingen de straat op om tientallen Chinezen vragen te stellen over de keuze voor hun Engelse naam. Het resultaat bundelden ze in het boek In China. My name is, een verzameling van portretten en korte beschrijvingen.

Volgens Blanco en Feberwee is zo’n tweede naam voor Chinezen meer dan alleen een communicatiemiddel: vooral voor veel jongeren is een Engelse naam ook een middel om zich te onderscheiden van de massa, en laat het zien dat ze modieus, rijk en ontwikkeld zijn. „Je plek op de maatschappelijke ladder is hierdoor hoger”, aldus Feberwee. Een boer die in de stad is komen werken heeft geen Engelse naam. Sommige Chinezen zetten hun originele naam zonder verdere omhaal om: Mei Li is bijvoorbeeld de letterlijke transcriptie van een veel voorkomende Chinese meisjesnaam. Andere Chinezen kiezen de naam die fonetisch gezien het meest op hun Chinese naam lijkt: Dawei klinkt in Chinese oren precies als David, en Hanrei als Henry of Harry. Dat gaat ook wel eens mis, omdat een stoere Chinese jongensnaam als Shili soms te gemakkelijk naar Shirley wordt vertaald.

Vooral onder jongeren is het kiezen van zelfbedachte ‘westerse’ namen populair. Apple noemt een van de meisjes uit In China. My name is zich, omdat ze graag in het groen gekleed gaat en soms bloost tot ze eruit ziet als een rode appel. En B6 vernoemde zichzelf naar de hardheid van zijn favoriete potlood.

Voor Chinezen die zeker willen weten dat hun naam niet raar is, bestaan er speciale websites, zoals het Chineestalige „Een goede naam kiezen“ met tips voor de juiste een Engelse naam. In China komen ongebruikelijke, zelfverzonnen namen overigens veel vaker voor dan in de Nederlandse cultuur. Er zijn maar een beperkt aantal achternamen in gebruik, niet veel meer dan twintig, en vooral de jonge Chinezen willen zich daarom onderscheiden door middel van een unieke voornaam. Het belang van naamgeving zie je ook terug in de moeite die Chinese ouders doen bij het zoeken naar de Chinese naam voor hun kind. De klank moet lieftallig of juist stoer zijn, al naar gelang het een jongen of een meisje betreft, en betekenis benoemt de gewenste eigenschappen van een kind. Naam en lot liggen zo dicht bij elkaar dat er in het Chinees maar één woord voor bestaat: ming.

Zo noemden boeren soms hun meisjesbaby ‘Hopen op een jongetje’, als poging het lot te beïnvloeden voor een volgend kind. Soms ook werd het lot in dienst gesteld van het landsbelang: tijdens de Culturele Revolutie werden veel kinderen Dongfeng (Oostelijke Wind) of Qiangguo (Sterk Land) genoemd.

De reden dat een trots volk zijn naam voor een paar buitenlanders verandert, heeft volgens Feberwee ook met het lot te maken: „De Chinese taal is voor buitenlanders moeilijk uit te spreken. Als een buitenlander telkens je naam verkeerd uitspreekt, beïnvloedt dit dus je lot”.

Zie ook: www.chinese-identity.com

    • Mette van der Heide