Geen misdadiger, maar een charmeur

Zijn aankondiging dat hij zou terugkeren in de Tour riep gemengde gevoelens op in de wielerwereld. Maar met zijn gedrevenheid en charisma snoerde Lance Armstrong al zijn critici de mond.

Lance Armstrong in de tijdrit van donderdag. „Buiten de koers is hij rustig, ik geloof dat hij heel gelukkig is”, zegt zijn mecanicien. Foto Cor Vos Annecy - Frankrijk - wielrennen - cycling - radsport - cyclisme - Tour de France 2009 - 18e etappe - Annecy > Annecy 40.5 km - tijdrit - tijdrijden - 22. Lance Armstrong (USA - Astana) - foto Wessel van Keuk/Marketa Navratilova/Cor Vos ©2009 Vos, Cor

Sporadisch werd Lance Armstrong de afgelopen weken door het Franse publiek onheus bejegend. Tijdens de tijdrit van afgelopen donderdag in Annecy hield een man een bord omhoog met de tekst Dopage, toen Armstrong voorbijreed. Verder weinig dat leek op afwijzing. Niet spugen, niet joelen, geen dreigementen.

En dat na de uitspraak van de Franse minister voor Sport, Roselyne Bachelot, aan de vooravond van de Tour de France. Bachelot verklaarde dat Armstrong „bijzonder, bijzonder, bijzonder scherp in de gaten zal worden gehouden door de dopingcontroleurs”. Ook de Franse pers, die de prestaties van de Amerikaan altijd sceptisch heeft gevolgd, zag de terugkeer van de zevenvoudige Tourwinnaar na drie jaar met gemengde gevoelens tegemoet. Tourdirecteur Christian Prudhomme geeft toe dat hij bezorgd én bang was geweest. „Van de e-mails die ik kreeg, was 50 procent tegen de terugkeer van Armstrong en 50 procent vóór. Ik hield mijn hart vast.”

Hein Verbruggen, oud-voorzitter en nu erevoorzitter van de internationale wielerunie UCI zegt: „Na die zeer gevaarlijke opmerking van die minister had je alles kunnen verwachten. Wie zoveel stemming maakt, moet verantwoordelijk worden gehouden voor eventuele excessen. Er is niets gebeurd, en dat is vooral de kracht van Armstrong zelf.”

Prudhomme vindt dat Armstrong is veranderd. „Hij is een charmeur geworden. Je zag hem op televisie grapjes maken tegen een kind en zijn tong uitsteken. Hij was op televisie met Laurent Fignon [in 1983 en 1984 Tourwinnaar], die aan kanker lijdt, en zei tegen hem dat hij de ziekte kon verslaan. Het Franse publiek heeft nu gezien dat hij een vriendelijk mens is, geen misdadiger.”

Blijft de vraag waarom de bijna 38-jarige Armstrong terugkeerde in het peloton. De Amerikaan Bob Stapleton, manager van de ploeg Team Columbia, zegt: „Ik weet niet of hij alleen is teruggekomen wegens zakelijke belangen. Zijn strijd tegen kanker met zijn foundation Livestrong is zeker oprecht. Hij moet van de sport houden om de opofferingen te doen die nodig zijn om met de besten in de Tour te strijden. Zakelijk gezien heeft hij enorm veel geld aan de sport verdiend. Hij is echt rijk. Nu investeert hij terug in de sport. Het wielrennen heeft daar baat bij. Financieel zijn het zware tijden en het is bijzonder dat hij nu een heel nieuw team [RadioShack] in de markt zet.”

Verbruggen zegt dat hij wel had verwacht dat Armstrong zo goed zou terugkeren. „Op deze manier rijden, en derde worden: chapeau! Ik heb vroeger ook nooit reserves gevoeld. Hij rijdt zuiver, dat weet ik. Maar dat mocht ik in Frankrijk niet zeggen als voorzitter van de UCI. Dat maakte mij verdacht. Hij is gewoon een groot kampioen. Ik kwam hem een dag voor de start in Monaco tegen, omdat we in hetzelfde hotel logeerden. Hij zei: ‘Je moet morgen eens opletten wie in het geel rijdt.’ Dat typeert hem, altijd ervoor gaan. In alles. Zijn terugkeer is goed voor de wielersport. Gezien hoeveel mensen op de Ventoux stonden?”

Armstrong is veranderd, vindt Stapleton. Een andere persoonlijkheid. „Hij is nu een global personality. Overal waar hij verschijnt, neemt de aandacht exponentieel toe. Elke wedstrijd die hij rijdt, krijgt minimaal twee keer zoveel zendtijd op televisie. Wij hebben met Columbia dit jaar ons programma afgestemd op dat van Armstrong. De wedstrijden waaraan hij meedoet, zijn voor ons het belangrijkst. Daar willen we mee scoren, dat levert commercieel gezien het meeste op.”

Bart Knaggs kent Armstrong al negentien jaar. Hij is zakelijk manager van Capital Sports & Entertainment in Austin, het management van Armstrong. „Ik was wielrenner in de buurt van Austin. Vanaf het eerste moment wist ik dat hij geen normaal mens was. Niet als wielrenner, maar ook niet als mens. Nooit eerder zag ik zo’n charisma en zo’n sterke gedrevenheid. Zes uur op de fiets, 25 beslissingen per dag, dat is zijn norm. De race, de pers, de foundation, de familie. Zijn dagen moeten gevuld zijn. ‘Not full is not good’, zegt hij. Het enige rustmoment in de Tour is ’s ochtends van acht tot negen. Dan drinken we koffie, nemen we de sport en het nieuws in de wereld door. Dan is hij volmaakt relaxed. Vervolgens begint hij te bellen, te organiseren: de kinderen om twee uur daar en daar, dit of dat voor Livestrong en de afgelopen dagen over zijn nieuwe ploeg. Daarna kleedt hij zich om en gaat hij naar the office, de koers.

Knaggs weet dat Armstrong nooit bang is geweest om te falen bij zijn terugkeer. „This guy is fearless. Hij voelt zich uitstekend nu. Het mooiste vindt hij de enthousiaste reacties van het publiek en de vele mensen die hem volgen op Twitter. Zijn eigen ploeg ziet hij als een goede kans om iets terug te geven aan de mensen die hem de afgelopen jaren in het wielrennen hebben geholpen. Ploeggenoten, ploegleiders, personeel. Dat geeft hem uiteraard een goed gevoel. Wielrennen is voor hem een relatief eenvoudig kunstje, dat hij al jaren beheerst. De meeste voldoening haalt hij inmiddels uit zijn foundation. Daarmee kan hij de wereld verbeteren. Hij spreekt op gelijk niveau met presidenten als Bush, Sarkozy, Obama. Dat is moeilijk, het vergt diplomatie en politiek inzicht. Maar het is ook weer een nieuwe kans om zijn talenten verder te ontplooien.”

Volgens Knaggs is Armstrong verslaafd aan sport en wil hij nog een jaar doorgaan. Sluit maar niet uit dat hij terugkomt om de Tour te winnen. Hij is ook een topper als zakenman en in het managen van mensen. Grenzen kent hij niet. No ceilings, geen plafonds.”

Chris van Roosbroeck is de vaste onderhoudsmonteur van Armstrong sinds 2000. Armstrong is volgens hem heel anders dan voor zijn terugkeer. „Buiten de koers is hij heel rustig, ik geloof dat hij heel gelukkig is. Die indruk maakt hij op mij voortdurend. Hij is altijd obsessief bezig, ook met zijn materiaal. Hij had één gewone fiets en één voor de tijdrit. Niemand mocht daar aan komen, alleen hij en ik. Een andere fiets was gewoon geen optie. Nu rijdt hij elke tijdrit op een andere fiets, iedere keer beschilderd met andere figuurtjes. Hij vindt alles prima. Aan het einde van het seizoen worden ze bij opbod verkocht, net als zijn kleding. De opbrengst is voor Livestrong.”

Vjatjeslav Ekimov is de derde ploegleider bij Astana en oud-ploeggenoot. De Rus geniet van Armstrong. Ekimov: „Hij is er drie jaar uit geweest, alle routines van training en wedstrijden kwijt. Niet in een peloton gereden, afdalingen gedaan, op de limiet koersen. Hij vecht gewoon tot het laatste moment voor een podiumplaats in Parijs. Ik weet als geen ander hoe hard hij zichzelf kan aanpakken in trainingen. We hebben jaren samen getraind. We zweepten elkaar steeds op. Elke training kwam er een moment dat ik moest passen. Hij kon gewoon meer aan dan ieder ander. Ook voor zijn comeback heeft hij keihard gewerkt, met extra hoogtestages in Aspen. Het verbaast me niet wat hij in de Tour heeft laten zien. Hij kwam niet uit een bananenboom vallen.”

Armstrong won niet voor de achtste keer de Tour, zoals hij had gehoopt. Hij moest zijn meerdere erkennen in Alberto Contador en toegeven dat hij niet meer de beste is. „Maar zijn leven is daardoor niet over”, zegt Verbruggen. „Voor hem is er altijd een nieuw leven, een nieuw uitdaging waarvan hij wil leren.”