'Soms is het vechten tegen de bierkaai'

De spelersmakelaars staan onder druk. Kees Ploegsma (63) strijdt voor een fatsoenlijk imago. „Wij zijn wel goed om de kastanjes uit het vuur te halen.”

Kees Ploegsma: „Directeur Jan Reker krijgt een probleem als PSV weer geen kampioen wordt.” Foto NRC Handelsblad, Leo van Velzen Eindhoven, 04-07-09. Kees Ploegsma. Foto Leo van Velzen NrcHb. Velzen, Leo van

Zijn favoriete gerecht steak tartare is op het terras van het restaurant inmiddels geserveerd, als Kees Ploegsma plotseling zegt: „Ik heb mijn nek uitgestoken. Belangenorganisatie Pro Agent is een eerste stap om onze beroepsgroep een fatsoenlijk imago te geven. Als blijkt dat het niet werkt, zeg ik: zoek maar een ander.”

Het vak van spelersmakelaar staat onder druk. De zaakwaarnemers, die de afgelopen jaren fors in aantal zijn gegroeid, worden steeds meer beperkende maatregelen opgelegd. Of ze krijgen kritiek te verduren. Ploegsma, oud-manager van PSV, werpt zich als voorzitter van Pro Agent op om zijn metier uit het verdomhoekje te halen. „Iedereen roept maar wat over makelaars”, stelt hij. „Het zijn allemaal zakkenvullers. En ze zorgen ervoor dat bepaalde transfers klappen omdat ze te veel fee [commissie] eisen. Het zal best wel eens gebeuren, we zijn niet allemaal heilige boontjes. Maar het is niet symptomatisch voor de beroepsgroep. Heel veel clubs zijn van ons afhankelijk. Ze hebben zondermeer baat bij goede, betrouwbare agenten. Maar als ze de kans krijgen doen ze allemaal zaken met illegale makelaars .”

Pro Agent bestrijdt de maatregel van de wereldbond FIFA om makelaars na vijf jaar weer examen te laten doen. „Dat is waanzinnig. Zeker als je je bedrijf moet opdoeken als je zakt. Het slagingspercentage is momenteel niet hoog. Wij hebben voorgesteld in plaats van een herexamen makelaars te verplichten tot bijscholing en seminars te laten bezoeken.”

Het zijn de clubs die uitwassen in spelershandel juist in de hand werken, beseft Ploegsma maar al te goed. Daardoor worden er jaarlijks tientallen miljoenen euro’s aan het betaald voetbal onttrokken. Al dan niet door malafide makelaars. „De wil bij de clubs om er wat aan te doen, is er gewoon niet. Pro Agent wordt erkend door KNVB en FBO [belangenvereniging clubs]. Als wij een seminar organiseren met goede sprekers geven ten hoogste zes clubvertegenwoordigers acte de présence. Wij zijn altijd wel goed om de kastanjes uit het vuur te halen. Pro Agent kan als belangenorganisatie alleen royeren of schorsen. Dat laatste hebben we met Arie Treffers [werd verdacht van kinderhandel] ook gedaan. Voor onze zelfregulering zou het een stuk gemakkelijker worden als clubs tegen een malafide makelaar zeggen: ‘We doen het niet meer. Dan laten we die speler maar aan onze neus voorbij gaan’.”

Er komen namen op tafel. Onvermijdelijk is die van Vlado Lemic. De Serviër incasseert miljoenen voor het samenbrengen van vraag en aanbod in de voetbalwereld. Bij PSV is hij er na veel gedoe uitgegooid. Ajax, SC Heerenveen en FC Twente doen nog volop zaken met Lemic. „Ik kan alleen maar concluderen dat deze man slim is. Hij stuurde naar PSV rekeningen voor zaken waarbij hij helemaal niet betrokken was. Zoals de transfer van Timmy Simons. Waar ligt nu de fout? Kun je hem verwijten dat hij zo miljoenen verdient aan een deal? Bij PSV had de raad van commissarissen in moeten grijpen. Lemic lacht zich kapot.”

Hetzelfde geldt ongetwijfeld voor Rodger Linse. Het Hamburger Abendblatt ondekte onlangs dat de Hagenaar drie miljoen euro heeft verdiend aan de transfer van Nigel de Jong van HSV naar Manchester City. Begrijpelijk dat de transfersom zo opliep naar twintig miljoen euro. In deze orde van grootte verdiende Linse ook aan Ruud van Nistelrooy en Arjen Robben. Het verschil met Lemic is dat Linse wél in het bezit is van een FIFA-licentie en op de ledenlijst staat van Pro Agent. Ploegsma: „Linse, ik zie hem nooit. Ik hoor hem nooit. Hij heeft Van Nistelrooy opgepikt bij FC Den Bosch. Daarvoor was hij journalist. Handige jongen.”

Maar staan zijn werkzaamheden en die van vele anderen nog in verhouding met de verdiensten? „Ik vind het ook verschrikkelijk veel geld, maar kun je het iemand kwalijk nemen? Je hoort en leest elke dag dat mensen goed verdienen. Wat wordt er nog steeds niet bij ABN Amro aan bonussen opgestreken?”

Hoge fees kunnen ook ten koste gaan van spelerssalarissen. Ploegsma zegt dat dit wat hem betreft niet opgaat. „Je wilt op fatsoenlijke manier je geld verdienen. Je hebt je organisatie, je onkosten. Van de honderd deals waarmee je bezig bent geweest, gaan er 99 niet door. Soms raak je een speler kwijt. Je probeert in onderhandelingen met de clubs het maximale voor een speler eruit te halen. Daarvoor ben je ingehuurd. Ik wil maatjes met ze worden en later nog eens met ze uit eten kunnen. Maar er zijn fictieve salarisplafonds. Houd je rekening mee. Dat clubs in een ander circuit op de hoek van de straat in volle glorie doorgaan om bepaalde spelers binnen te halen, daar sta je machteloos tegen. Dat is voor Pro Agent vechten tegen de bierkaai.”

De clubs willen ook graag goed verdienen als het om afkoopsommen voor spelers gaat. In een poging het onderste uit de kan te halen worden afspraken nog wel eens vergeten, zo constateerde Ploegsma. Over Rob Wielaert sprak de Brabander af met FC Twente dat de verdediger voor drie miljoen weg mocht. Dat meldde Ploegsma ook aan Ajax. Maar toen de Amsterdamse club in de winterstop Wielaert wilde overnemen, had voorzitter Joop Munsterman graag zélf de afkoopsom doorgegeven om er ongetwijfeld wat op te doen. De afgelopen weken kwam de preses verschillende keren in het nieuws vanwege zijn wilde manier van zakendoen. „Munsterman is een beetje gaan zwalken en om zich heen aan het slaan. In een poging Cissé [ex-Roda JC, nu Feyenoord] binnen te halen heeft hij er twee makelaars tussen geschoven. De zaakwaarnemer van Sekou uit Afrika werd kalt gestellt. Uiteindelijk kreeg Munsterman toch niet zijn zin. Zoals ook de veertien miljoen voor Elia die hij aan HSV vroeg niet haalblaar bleek [werd bijna negen miljoen]. Munsterman heeft Twente samen met enkele andere mensen uit de financiële shit geholpen. Er staat een mooi stadion in Enschede, het elftal is beter geworden. Maar als je afspraken maakt, moet je die nakomen. En niet allerlei trucjes uithalen. Daar lijkt Munsterman nu een sport van te maken.”

Ploegsma zegt het verbazingwekkend te vinden dat de meeste clubs nog steeds door de waan van de dag worden bestuurd. De goeden onder hen, zoals FC Groningen en AZ, daargelaten. „Kijk naar RKC. Mandemakers heeft er al zoveel geld in gestoken. Nu is de club gepromoveerd en gebeurt er op spelersgebied niets.”

Maar ook bij Ploegsma om de hoek, bij PSV, loopt niet alles geolied. Het begon afgelopen seizoen met zijn buurman Huub Stevens, die ook door hem wordt begeleid. „Hij heeft zich vanaf dag één niet op zijn gemak gevoeld bij PSV. De samenwerking met de assistenten zat niet goed. Huub was de laatste jaren in Duitsland een andere cultuur gewend. De Mexicanen Salcido en Rodriguez gingen zich tegen hem afzetten in de krant. Huub is niet de makkelijkste. Je moet hem kennen. Hij heeft zijn eigen humor. Salzburg kwam bij mij voor Stevens. Die club was zijn voorganger Co Adriaanse spuugzat.”

Ploegsma vindt dat de leiding van PSV onvoldoende heeft opgetreden om Stevens te steunen. „Huub had Lazovic natuurlijk moeten wisselen nadat hij in de Arena obscene teksten riep naar de bank. Na de wedstrijd moet de club het overnemen. Niet gebeurd. Dan sta je als trainer machteloos. Ik had Lazovic eruit gegooid. Het is altijd wat met die jongen.”

Ploegsma heeft ook zijn twijfels over de huidige gang van zaken bij PSV. Trainer Fred Rutten behoort eveneens tot zijn stal, net als verdediger Dirk Marcellis. Daardoor kan hij regelmatig in de keuken kijken van de onttroonde kampioen. „Directeur Jan Reker ken ik al vanaf de tijd dat hij jeugdtrainer was bij PSV. Als hij weer een jaar geen kampioen wordt en geen Champions League speelt, krijgt hij een probleem. Dan loopt het tekort van PSV op van tien naar veertig miljoen euro. Er zitten te weinig toppers in de huidige selectie. Aanvoerder Timmy Simons is geen leiderstype. Hij mocht weg, ik had een club voor hem. Maar Rutten was tegen zijn vertrek.

„Iedereen is enthousiast over Marcellis, behalve de leiding van PSV. Daar erger ik me kapot aan. Ik heb over Dirk woorden gehad met Reker. Ik vind dat hij betaald moet worden als een belangrijke speler. Als ik dat zeg, komt Jan met vage argumenten. Rens van Eijden hebben we naar NEC gebracht. Die jongen speelde twaalf jaar voor PSV. Niet eens een felicitatie.”

Geen toekomst zonder een verleden, ook in Eindhoven. „Of het goed komt met PSV? Het hangt er vanaf of de leiding risico’s durft te nemen met investeringen in spelers. Wie wil er straks nog naar PSV als de club verder afzakt? Dat probleem is er nu al. In mijn tijd is de grote ommezwaai geweest. We deden van alles, maar werden elk jaar tweede of kampioen van de voorbereiding. Toen hebben we gezegd: ‘We gaan nu alleen nog voor topspelers’. Dat heeft ons ontzettend veel opgeleverd.”

    • Erik Oudshoorn
    • Koen Greven