In de vakantie lezen we een uur per dag

De zomervakantie is dé tijd om een goed boek te lezen. Wat lezen Nederlanders op dit moment en hoe bepalen ze hun keuze?

Gaby Toeset (29) ligt in het Amsterdamse Westerpark met een boek van de Britse schrijver Mark Haddon in het gras. Het liefst leest ze boeken die haar ‘fantasie prikkelen’ of waarin iets ‘geks’ gebeurt. „Everything is Illuminated van Jonathan Safran Foer is mijn favoriete boek.” Nina de Vries (29) zit verderop bij de Coffee Company in de Haarlemmerstraat op een bankje in de zon. Ze heeft een dik boek in haar handen. „Het gaat over Maya-astrologie”, zegt ze grinnikend. „Maar dit boek is van hem”, ze wijst op een jongen die net met twee bekertjes koffie komt aanwandelen. Ze leest op dit moment drie dingen door elkaar: Moby Dick van Melville, De schaduw van de wind van Carlos Ruiz Safron en gedichten van Fernando Pessoa.

Het is zomer, de tijd om de boeken te lezen die te lang bleven liggen. In de boekhandels liggen de laatste bestsellers voor het grijpen. Selexys Scheltema in Rotterdam heeft forse stapels vakantieboeken bij de ingang staan. De AKO op Schiphol adverteert met de nieuwe boeken van Karin Slaughter, Saskia Noort en Herman Koch.

In de strandbibliotheek bij Kijkduin liggen de afgeschreven boeken van de Haagse bibliotheken, die gratis kunnen worden geleend. Het valt medewerkster Kylie Keereweer op dat er dit jaar veel romans en chicklit worden uitgeleend, terwijl het vorig jaar vooral thrillers waren. In de kasten prijken onder meer Bernlef, Carry Slee, Baantjer en Dick Francis.

Op het strand is Lia van der Meij, rond de veertig, een van de weinigen die een boek leest. Ik heb je nooit een rozentuin beloofd van de Amerikaanse schrijfster Hannah Green. „Ik heb het lang geleden al een keer gelezen. Met mijn leesclub gaan we nu De eenzaamheid van de priemgetallen lezen van de Italiaanse schrijver Paolo Giordano.”

Aan de Kralingse plas in Rotterdam leest Anneke Pontello aan een picknicktafel Inzicht als uitweg van Muz Murray. „Spirituele boeken koop ik meestal. De rest, boeken die vrienden me aanraden of die in de belangstelling staan, leen ik bij de bieb.”

Brecht Lootens (29) zit met het populaire debuut van Giordano op een bankje in de zon voor de Openbare Bibliotheek Amsterdam bij de Oosterdokskade. Hij woont in Gent maar is twee dagen in Nederland. „Mijn broer had me dit boek aangeraden. Het gaat over eenzaamheid en menselijke relaties, dat sprak me wel aan.” De andere boeken in zijn tas zijn: Econoshock van de Belgische econoom Geert Noels en How to Be an Adult in Relationships van de Amerikaanse psychotherapeut David Richo. „Ik zit in een moeilijke periode van mijn leven. Zo’n boekje kan dan toch helpen. Richo houdt zich ook bezig met Zen Boeddhisme, misschien kan ik daar iets van leren.”

Zeventig procent van de Nederlanders leest tijdens de vakantie meer, of zelfs veel meer dan in een normale werkweek. Dat blijkt uit een onderzoek dat het NIPO, in opdracht van de Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek (CPNB) in 2006 uitvoerde. Uit het onderzoek blijkt dat 66 procent van de mannen op vakantie een spannend boek meeneemt. Bij 58 procent van de vrouwen is de roman het favoriete genre. Van de boekenlezers zegt 85 procent per vakantiedag tenminste één uur lezen.

Bij het CPNB ging in 2006 voor het eerst ‘Zomerlezen’ van start, een nationale postercampagne ter aanmoediging van het lezen tijdens de vakantie. Op affiches staan ook dit jaar weer beroemdheden, die met een boek in de hand leesplezier moeten uitdragen. Ook krijgen boekhandels stikkers geleverd met daarop een vrolijk gekleurd boek. „De campagne is vooral bedoeld om het plezier van het lezen te onderstrepen”, zegt Gijs Schunselaar, adjunct-directeur bij het CPNB. „Het is niet zo dat Nederlanders gestimuleerd moeten worden om te lezen. ‘Zomerlezen’ is vooral bedoeld om mensen eraan te herinneren dat ze ook een boek in hun koffer kunnen doen.”

Volgens Herco van Houwelingen van de Koninklijke Boekenbond gaat het goed met de boekhandel. In 2008 steeg het aantal verkochte boeken met 4,1 procent. De totale omzet van boekhandels, warenhuizen, boekenclubs en webwinkels bedroeg vorig jaar 646,3 miljoen euro. „In de zomer worden vooral spannende boeken gelezen”, zegt Van Houwelingen. Ook spirituele boeken en new age-achtige romans worden goed verkocht. „De Nederlander is op zoek naar een diepere laag. The Secret van Rhonda Byrne of boeken van Deepak Chopra doen het goed.”

Op camping Kijkduinpark in Den Haag zeggen de meeste vakantiegangers weinig boeken te lezen. John van Veer zit met zijn vrouw (beiden 43) voor de caravan. Hij leest op vakantie graag de krant en tijdschriften. „Lekker ontspannend”. Gea Gringhuis is met haar man op vakantie in Kijkduin, ze komen uit Emmen. Ze heeft dit jaar ook geen boeken bij zich. „Als ik lees zijn het streekromans, geen zware boeken.”

In de Rotterdamse boekhandel Donner staat Arthur Reijnhart (begin dertig) bij de afdeling Nederlandse literatuur. Hij komt net terug van vakantie, maar heeft Het Diner nog niet uit. „Het was tot nu toe erg goed, maar het einde schijnt teleurstellend te zijn. Ik ben echt een vakantielezer, ik neem voor drie weken ongeveer tien boeken mee. Vooral goede fictie en biografieën.”