Rechter: zwaar verzuim van OM in mensensmokkelzaak

De rechtbank in Den Bosch heeft gisteren het Openbaar Ministerie niet-ontvankelijk verklaard in een omvangrijke mensensmokkelzaak. Het OM had geen duidelijkheid verschaft over de status van een getuige. De elf verdachten zijn vrijgesproken.

Een rechter gaat daartoe pas over bij een heel zwaar verzuim. Er moet sprake zijn van een ernstige inbreuk op de beginselen van een behoorlijke procesorde, waardoor doelbewust of met grove veronachtzaming van de belangen van de verdachte diens recht op een eerlijke behandeling van de zaak is aangetast.

Het Openbaar Ministerie had eerder verklaard dat de omstreden getuige niet meedoet aan een beschermingsprogramma. Vorige maand bleek echter dat hij wel beschermd wordt. Bovendien stuurde het OM de rechtbank in 2007 informatie over deze getuige, met het verzoek deze later te vernietigen.

Het OM weigerde herhaaldelijk de verklaring van deze beschermde getuige behalve aan de rechtbank ook aan de verdediging te geven. Dat is wettelijk verplicht. Een verdachte moet erop kunnen vertrouwen dat hij over dezelfde stukken beschikt als de rechtbank. En dat was in deze kwestie niet het geval.

De rechtbank Den Bosch verwijt het plaatselijk OM daarmee zeer ernstige beroepsfouten te hebben gemaakt. Daarbij is ook de integriteit van de rechtbank in gevaar gebracht. „De rechtbank komt [...] tot het oordeel dat sprake is van een opeenstapeling van verzuimen en onzorgvuldig handelen van de zijde van het Openbaar Ministerie waardoor de waarheidsvinding in het geding is gekomen en de verdediging op onherstelbare wijze in haar belangen is geschaad.”

De elf personen werden verdacht van onder meer mensensmokkel, (poging tot) moord, afpersingen, opiumdelicten, verboden wapenbezit en deelname aan een criminele organisatie. Tegen hen waren celstraffen tot twaalf jaar geëist. Het onderzoek van het OM begon in 2003. Drie jaar later stelde de rechtbank de verdachten op vrije voeten omdat het onderzoek te lang duurde. De hoofdverdachte moest toen een borgsom betalen van 50.000 euro. Dat geld krijgt hij terug.

Het OM gaat in beroep tegen de uitspraak van de rechtbank.