Brand leidt tot vondst meer oorlogsbarakken

„Ongelooflijk veel” reacties heeft hij gehad, vertelt conservator Guido Abuys van Herinneringscentrum Kamp Westerbork. „Vele tientallen.”

Overal in het land, zo blijkt, zijn nog resten te vinden van de houten barakken die op Kamp Westerbork hebben gestaan.

Afgelopen zondagnacht brandde barak 57 op het terrein van de familie Egges in Veendam af. In die barak, zo is uit onderzoek gebleken, hebben Anne Frank en haar zus Margot batterijen gesloopt. Na de zomer zou de barak terug naar Westerbork worden overgebracht. De brand is vrijwel zeker aangestoken.

Na het nieuws over de ‘Anne Frank-barak’ duiken opeens overal in het land resten op. Gisteren was conservator Abuys nog in Peize in Drenthe. Waarschijnlijk een Westerbork-barak, zegt hij, maar „er zijn nog twijfels”. Het gebouwtje meet 13 bij 8 meter. „Dat waren geen gangbare maten.”

Kamp Westerbork werd in de jaren dertig gebouwd om vluchtelingen uit Duitsland op te vangen. Toen de Duitsers er in 1942 een ‘doorvoerkamp’ van maakten, werden er nieuwe barakken gebouwd – minder solide, zonder enig comfort. Toen er vanaf begin jaren ’50 Molukkers in Westerbork werden gehuisvest, werden de ‘oorlogsbarakken’ gedemonteerd en verkocht: soms in delen, soms compleet.

De locaties van sommige overblijfselen waren bekend, zoals in Veendam, of zoals in het Drentse Zwiggelte, waar een barak dienst doet als varkensschuur.

Nu duiken er ineens nieuwe resten op: oorlogsbarakken uit Westerbork, maar ook houten gebouwen uit werkkampen, waar Joden tot 1942 te werk werden gesteld. „De verscheidenheid is enorm”, vertelt Abuys. „Planken, panelen, hele ramen, tot wasbakken en kachels.” Het herinneringscentrum gaat alles eerst inventariseren. „We moeten de archieven napluizen”, vertelt Abuys. „We gaan de bouwtekeningen beoordelen.” Daarna moet alles terug naar Westerbork. Het geld daarvoor heeft het centrum niet, zegt Abuys. „We hopen dat dat nu beschikbaar komt.”

Het Centraal Joods Overleg riep eerder deze week minister Plasterk (Cultuur, PvdA) op dit mogelijk te maken. Het CDA diende een motie in.

De precieze locaties van de nieuwe vindplaatsen houdt Abuys liever voor zich. Door de brand vana afgelopen weekend in Veendam, zegt hij, „zijn mensen wat huiverig geworden.”