Zonder droogbloem en ezelsoor

Amazon's Kindle

Over lelijke dingen gesproken. Met de Kindle van Amazon hebben we er definitief een lelijk ding bij. ’t Ding wil de tekst van boeken doorgeven en tegelijk zelf voor boek spelen. ’t Eerste doet het op een primitieve en ’t tweede op een potsierlijke manier.

Nu, definitief is misschien niet zo definitief. Er zal vast behoefte zijn aan een draagbaar leesmachientje dat zijn vulsel opzuigt uit een centrale tekstentrog, maar de Kindle lijkt me een interim-product. De eerste Kindle-versie doet nu al verouderd aan. Die versie dateert van vorig jaar.

We wachten nog op de ware opvolger van het papieren boek.

Ik wil niet als zo’n ouwerwetse cultuurpessimist klinken die het elektronische boek ziet als de doodklap voor het Avondland met zijn zogenaamde beschaving. Die beschaving schreeuwt allang om wraak. Ik lach ook niet om de Kindle omdat ik een zwak heb voor het fenomeen boek. Dat heb ik wel, maar voor iets beters zou ik het meteen willen inruilen. Boeken vreten ruimte en verzamelen stof.

Droogbloemen en ezelsoren, ik maal er niet om.

Mijn fysieke afkeer geldt het ontwerp. Het ding mist soepelheid. Het ding mist geur. Het ding mist mysterie. Het ding heeft geen streelgehalte.

De inhoud van vijfduizend boeken kun je nu op een Kindle kwijt. Zonder enige variatie in het formaat. Zonder enige variatie in de typografie. Als je het scherm aanraakt reageert het niet. Het is of je door een brievenbus kijkt naar een nooit eindigende optocht in een sneeuwlandschap.

Er valt van alles tegen de Kindle in te brengen, maar de beslissende klap kwam pas deze week. Amazon heeft een aantal boeken gewist op alle Kindles die het wereldwijd heeft verkocht. Afstandsbediening vanuit de regiekamer. Het leek zo voorspelbaar en toch had niemand er tot dat moment bij stilgestaan. Het elektronische boek maakt boekverbrandingen en culturele revoluties tot kinderspel.

Boeken blijven voorlopig de ideale onderduikers. Al belooft Amazon duizendmaal dat het nooit meer zal gebeuren, alleen al de gedachte dat het mogelijk is, die gedachte maakt van de Kindle een onding voor elk intelligent verkeer. Zijn houterigheid laat alleen houterige teksten tot hun recht komen. Wetboeken, schoolboeken, telefoonboeken, notulen, reglementen.

Geharnast leesvoer.

‘Je kunt je juist op de inhoud concentreren,’ beweren de Kindlefielen. Maar kunst is, naar algemeen bekend, zowel vorm als inhoud. Het uiterlijk zegt iets over het innerlijk. Geen boek is hetzelfde. Alle Kindles zijn stijf bevroren.