Your mind is like a monkey

Zingeving, rouwverwerking, angst voor de dood, een depressie overwinnen: allemaal prachtmotivaties voor meditatie. Zoals er vele andere goede redenen zijn. Mijn meditatiemotivatie, tien jaar geleden, was nogal van het genante soort: ik watertandde van het vooruitzicht van mystieke toestanden en een sereen uiterlijk.

Op grond van die gedachten stortte ik me zonder meditatie-ervaring in een tiendaagse retraite in Thailand. Op de eerste dag wilde ik alweer vertrekken. Tien dagen non-stop naar de bewegingen van mijn adem staren? Slapen op een houten plank, om vier uur opstaan, geen eten na 12.00 uur ’s middags? Terwijl ik ook met een fles wijn in de branding kon liggen? Nee hoor. Dat mediteren deed ik thuis wel.

’s Avonds op gesprek bij de meditatieleraar kondigde ik mijn vertrek aan. „Ik zal thuis flink oefenen.” De leraar lachte me vierkant uit. „Jij zult thuis niet mediteren. Deze tien dagen houd je niet eens vol. Your mind is like a monkey; je springt constant van de ene tak naar de andere. Thuis zal dat niet anders zijn.” Aangezien ik een grote trots bezat en wilde bewijzen dat ik de retraite heus wel kon uitzitten, bleef ik.

In de dagen die volgden zag ik vooral een heleboel rusteloosheid in mezelf. Gedachten aan plekken waar ik ook zou kunnen zijn in plaats van in het klooster buitelden over elkaar heen. Maar op de derde dag begon ik ook andere dingen te zien: prachtige kleuren, mooie bloemen, heldere sterren. Nee, niet als onderdeel van een mystieke toestand. Mijn hoop op een mystieke ervaring was allang vervlogen. Maar wat me opviel, was hoe anders de buitenwereld eruit ziet als je met aandacht kijkt. Als ik mijn cel uitkwam, waar ik twintig uur per dag afgezonderd verbleef, verwelkomde een wereld vol kleur, details en leven me. Gefascineerd staarde ik moeiteloos anderhalf uur lang naar de capriolen van een mier, naar kelkblaadjes, naar de nekbewegingen van een haan. Alsof ik paddo’s op had. Hoewel ik tijdens de hele retraite dacht: dit doe ik nooit meer (een verkeerde conclusie, bleek later), wist ik tegelijkertijd dat er iets heel bijzonders gebeurde in dat klooster.

Katja Teunissen