Waterstofperoxide bestrijdt blauwalg

Blauwalgen vergallen ’s zomers het zwemplezier. Ingenieursbureau Arcadis bedacht een succesvolle bestrijdingsmethode. Half juli werden met een bootje lage concentraties waterstofperoxide verspreid in de met blauwalgen besmette recreatieplas Borgerswold bij Veendam. „Drie dagen later was meer dan 90 procent van de blauwalgen verdwenen”, vertelt projectleider Renée Talens van Arcadis. „Wij hopen dat de blauwalgenpopulaties zo’n tik hebben gehad dat ze de rest van de zomer wegblijven,” zegt Renée Talens.

Blauwalgen profiteren van warm zomerweer, vooral in voedselrijk water. Ze produceren verschillende gifstoffen, waaronder microcystines, die in hoge concentraties schadelijk kunnen zijn voor lever- en zenuwstelsel. Het drinken van water waarin heel veel blauwalgen voorkomen kan soms leiden tot misselijkheid, hoofdpijn, huidirritatie, diarree en koorts. Koeien, schapen, watervogels of huisdieren kunnen in extreme gevallen sterven. Bij te hoge blauwalgconcentraties volgt een zwemverbod en wordt de inname van drinkwater en irrigatiewater gestaakt.

De zwemplas bij Veendam werd behandeld met een zeer lage, ongevaarlijke concentratie waterstofperoxide – bij de drogist ook als mondspoeling te koop. Arcadis bouwde een stellage op een bootje. Via slangen en buizen die tot op de bodem van de plas reiken, stroomt het waterstofperoxide in het water in eenzelfde concentratie als ook in aquaria wordt toegepast. In watermonsters bleek het microcystinegehalte al na drie dagen gezakt van 21 naar 12 microgram per liter, na een week bedroeg het nog maar 2 microgram per liter. Beneden de 10 microgram voldoet zwemwater aan de norm.

Onderzoek van Hans Matthijs en Petra Visser van het Instituut voor Biodynamica en Ecosysteemdynamica van de Universiteit van Amsterdam laat zien dat blauwalgen veel gevoeliger voor waterstofperoxide zijn dan andere algen, vermoedelijk omdat ze minder enzymen aanmaken die waterstofperoxide af breken. Vissen hebben die enzymen wel.