Geld drijft specialist uit het academisch ziekenhuis

Academische ziekenhuizen doen er alles aan om hun specialisten te behouden. Een jaarsalaris van 113.000 euro is niet genoeg. Elders krijgen ze het dubbele.

Specialisten in Nederlandse ziekenhuizen hebben al het hoogste salaris in de westerse wereld. Maar artsen van de niet-academische ziekenhuizen verdienen het best: gemiddeld bijna een kwart miljoen euro en uitschieters tot over het half miljoen. Daarbij leggen de specialisten in academische ziekenhuizen het af, met een maximumsalaris van 113.000 euro.

Daarom hebben de acht academische ziekenhuizen moeite specialisten te behouden. „We moeten alle zeilen bijzetten”, zegt een woordvoerder van UMC St. Radboud in Nijmegen: „We zijn volop bezig dingen te bedenken om hen hier te houden. Geld is de belangrijkste drijfveer te vertrekken.” De afgelopen jaren hebben enkele academische ziekenhuizen bindingspremies en arbeidsmarkttoelages ingevoerd.

„Het is een probleem voor alle academische ziekenhuizen”, zegt een woordvoerder van de Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra (NFU), hoewel de ziekenhuizen in Maastricht en het AMC in Amsterdam zeggen geen last te hebben. NFU heeft aan het ministerie van VWS en zorgautoriteit NZa gevraagd maatregelen te nemen om de inkomensverschillen terug te brengen. „We hebben gezegd: doe er wat aan!”

De inkomensverschillen zijn na de invoering van de liberalisering in de zorg toegenomen, omdat geleidelijk een groter deel van de behandelingen niet meer is gelimiteerd. Specialisten in de algemene ziekenhuizen profiteren daarvan, omdat ze per uur worden betaald. Hun collega’s in academische ziekenhuizen krijgen een vast salaris. Ook speelt mee dat grote groepen specialisten door een rekenfout in een nieuw declaratiesysteem veel meer gingen verdienen.

Minister Klink (Volksgezondheid, CDA) en de NZa probeerden vorig jaar de stijging in de hand te houden door het uurtarief te verlagen. Volgend jaar worden ze 11 tot ruim 20 procent extra gekort. Volgens de NFU is dat nog niet genoeg. „De verleiding te vertrekken is nog te groot.”

De belangenorganisatie van academische ziekenhuizen klaagt bij de NZa, omdat de zorgautoriteit het belangrijkste adviesorgaan is van Klink. NFU heeft de NZa laten weten dat de kwaliteit van de zorg in het geding komt door de enorme inkomensverschillen. Volgens de NFU is er op dit moment op de arbeidsmarkt geen sprake van een level playing field, waarbij ziekenhuizen op een eerlijke manier met elkaar concurreren op de arbeidsmarkt.

Om personeel te behouden hebben academische ziekenhuizen de afgelopen jaren hun eindejaarsuitkering flink verhoogd: van 2,5 procent van het salaris naar 6,75 procent. Bedoeling is dat op te voeren naar 8 procent, zodat dit extraatje net als in het bedrijfsleven een echte dertiende maand wordt.

Ook hebben de academische ziekenhuizen in januari van dit jaar een ‘persoonlijk ontwikkelingsbudget’ ingevoerd om zorgpersoneel vast te houden. Ze krijgen jaarlijks 1,75 procent van hun salaris op een speciale rekening voor „persoonlijke ontwikkeling”. Dat is ruim gedefinieerd: van dat geld mogen ze boeken kopen, cursussen volgen, congressen bezoeken, buitenlandse reizen maken en sparen voor een sabbatical.

Het UMC Groningen heeft het grootste probleem. Dit ziekenhuis betaalt 87 specialisten een ‘bindingspremie’ van duizenden euro’s. UMC Groningen wil niet zeggen hoe hoog de bonussen precies zijn. Als specialisten beloven een aantal jaren te blijven, ontvangen ze na deze termijn de bindingspremie. Groningen heeft meer moeite specialisten te behouden, omdat ziekenhuizen in het noorden en oosten van het land altijd al minder geliefd waren.

Erasmus MC in Rotterdam heeft vooral moeite om oogartsen, urologen en anesthesisten te houden. Dit ziekenhuis kiest niet voor een financiële oplossing, maar haalde tientallen specialisten uit het buitenland. „Bij anesthesiologie werken zo’n beetje alle nationaliteiten”, zegt een woordvoerder. Voor buitenlanders is werken in Rotterdam aantrekkelijk, want zelfs dat betaalt voor Europese begrippen heel goed.

    • Frits Baltesen