Elitaire proleten

Weet u nog dat onze premier in een open brief aan Harry Mulisch klaagde dat ‘intellectuelen, schrijvers en kunstenaars’ zich niet lieten horen in het publieke debat? Dat was in 2006. Wilders had in de peilingen één zeteltje.

Veel heeft het niet geholpen, want drie jaar later is Wilders de grootste. Allemaal de schuld van Harry Mulisch. Of nou ja, van ‘de intellectuelen’.

Zo denkt in elk geval ook minister Guusje ter Horst (Binnenlandse Zaken, PvdA) erover. Ze vertelde tegen Vrij Nederland ernaar te snakken dat ‘de intellectuele elite van Nederland in opstand komt’, tegen ‘de vergroving’ en ‘extreem rechts’.

What the fuck, zal menig elitaire intellectueel gedacht hebben. Op een enkeling na hebben alle krantencolumnisten in Nederland toch academische titels? En op Afshin Ellian na hebben ze toch allemaal al eens op Wilders gepoept? En what the fuck, minister Plasterk (Onderwijs, PvdA) noemde zijn partij toch juist ‘te elitair’?

Duivels PvdA-dilemma: neig je teveel naar de intellectuelen, dan raak je de arbeiders kwijt. En andersom, want de intellectueel minacht de ‘proleet’. Die op zijn beurt weer de ‘buitenlander’ minacht. En andersom.

Wie in de verzameling van elkaar minachtende ketens die ‘samenleving’ heet een politieke stroming wil bouwen die aan allen gelijktijdig onderdak geeft, moet beschikken over Messiaanse, Obamaiaans verenigende gaven.

Totdat die zich bij Mariëtte Hamer en Guusje ter Horst openbaren, zal de PvdA moeten kiezen of verzuipen. Wilders kiest bijvoorbeeld voor een smalle, zij het talrijke achterban - tegen de intellectuelen, tegen de buitenlanders – en is daarmee de enige echte partij van de (autochtone) arbeiders.

Moet de elite daartegen in opstand komen? Nogmaals in de kranten schrijven wat een domme proleten het zijn? Dat zal ze alleen maar sterken in hun minachting voor ‘interlektuweluh’.

Ter Horsts oproep aan de elite is even gratuit als Plasterks roep om meer marktkooplui. Hun tweezang symboliseert precies hun partijprobleem. Je kunt niet elite en arbeider behagen; elitaire proleten bestaan niet. Juist door voor beiden de deuren wijd open te zetten, zijn ze door verschillende deuren gillend ontsnapt.

Christiaan Weijts

    • Christiaan Weijts