Het geluid van eenzaamheid

Film The Most Distant Course. Regie: Lin Jing-jie. Met: Guey Lun-mei. In: 3 bioscopen****

Hoe klinkt een land? Met dat speelse, maar naar zal blijken ook melancholieke uitgangspunt stuurt de Taiwanese regisseur Lin Jing-jie in The Most Distant Course zijn drie hoofdpersonen op een reis door zijn land. Weg uit het veelgefilmde Taipei, en langs de filmisch minder bekende oostkust, aan de straat van Formosa. Hij is daarmee ook een van de eerste Taiwanse artfilmregisseurs die iets van de inheemse geschiedenis van zijn land proberen vast te leggen. Zijn trefzekere debuut won vorig jaar op het Filmfestival Venetië de prijs van de Critic’s Week.

Hoofdpersoon Tang is een pas ontslagen geluidsman, die aan de oostkust opnamen maakt van ‘de geluiden van Formosa’; de oude Portugese naam van Taiwan, die ook nog in gebruik was toen de Nederlandse VOC er begin zeventiende eeuw neerstreek. Het land klinkt door zijn microfoon als de zee, als een vergeten volksliedje, als parende eekhoorns, als oplichters die een plot beramen.

Elke dag stuurt hij, heel ouderwets, cassettebandjes met opnamen naar het huis van zijn ex-vriendin, in de hoop haar met zijn soundscapes terug te winnen. Die worden echter gevonden door de nieuwe huurster van haar appartement, Yun, die, diep ongelukkig in een driehoeksrelatie, besluit het spoor van deze geluiden te volgen. En dan is er nog Tsai, een promiscue psychiater die in een impuls zijn leven achter zich laat en op zoek gaat naar zijn jeugdliefde. Zijn weg kruist die van Tang en zo worden deze drie levens losjes aan elkaar geweven.

The Most Distant Course is geen film met een plot, hooguit een film die zoekt naar een plot, een film die vooral observeert en daar, zoals de meeste toonaangevende films van dit moment, meer dan genoeg eer in schept. Dat maakt dit wel een film voor kijkers en niet voor mensen die op zoek zijn naar films waarin de beelden een verhaal illustreren. In The Most Distant Course zijn de beelden het verhaal.

Of, belangrijker nog, de geluiden die achter de beelden liggen: een snelweg, de wind in het gras, een wandeling met zwemvliezen aan, de stilte en het isolement van een duikbril, het bloed in je oren als de zee. Drie levens, drie verloren zielen, drie jonge mensen die enorm tobben met de liefde en het verlangen door een ander gehoord te worden. Het wordt in The Most Distant Course niet voor het eerst gefilmd, en godzijdank ook niet voor het laatst, maar wel met een intensiteit die van de toeschouwer al heel snel een vierde reiziger op deze verre tocht maakt.

Regisseur Lin moest zijn hoofdpersonen ook wel ver van de stedelijke agglomeraties van Taipei voeren. Het is daar veel te lawaaiig om elkaar überhaupt te kunnen verstaan. De ogenschijnlijk terloopse keuze van zijn personages blijkt dan ook heel doordacht. De geluidsman praat door zijn opnames heen, het meisje kan met haar vriendje alleen maar door de telefoon praten en als hij dan eindelijk bij haar is, moet ze luisteren hoe hij met een andere vrouw telefoneert. Geluid en luisteren zitten elkaar in deze film op de hielen als jager en prooi.

Het scenario voor The Most Distant Course werd oorspronkelijk geschreven voor een goede vriend van de regisseur, die echter voordat de film in productie ging een einde aan zijn leven maakte. Dat besef van sterfelijkheid en kwetsbaarheid is in elke korrel van de film gedrongen.