Met kerstneus omhangen bij 'De Dokwerker'

Aan de kunstacademies studeren ook dit jaar weer honderden studenten af. Vandaag als vierde van een serie: Seán Hannan van de Rietveld Academie in Amsterdam.

Still uit de video 'Stand by your man' van Seán Hannan

Bijna erotisch is het moment waarop in Stand by your man iemand de blauwe bal oppoetst die bij zijn vriend aan een stok voor zijn neus hangt. Het oorlogsmonument De Dokwerker is de achtergrond van een film over een ontmoeting van vier vrienden. Eén voor één arriveren ze bij het beeld, ieder met een kerstboomtak voor zijn neus.

„Ik heb onderzoek gedaan naar mijn generatie”, zegt Seán Hannan (23) die afstudeerde aan Amsterdamse Rietveld Academie. „De film gaat over hangjongeren en de tak staat voor Pinokkio. Die moest net als wij leren om een echte jongen te zijn. De Dokwerker is een nationaal monument voor de Februaristaking in 1943. Mijn generatie weet dat niet en daarom kan het net zo goed een hangplek zijn als een steegje om de hoek bij Albert Heijn.”

De vier staan bij het beeld nonchalant te doen met die rare takken aan hun hoofd. Er gebeurt verder vrijwel niets, ze geven elkaar een ingewikkelde handgroet, schoppen even tegen een blikje, maar door de extreme close-ups roept het een spanning op als in een spaghettiwestern van Sergio Leone.

De film eindigt na een paar minuten met het liedje Stand by your man van Tammy Wynette. Hannan: „Het is bijna een documentatie van een performance, maar ik heb het gefilmd alsof het een speelfilm is. Daardoor betrek ik de kijker meer bij wie we zijn en wat we doen. De close-ups zijn belangrijk omdat ik de verveling en spanning tot uitdrukking wil brengen.”

Hannan zegt dat hij geïnteresseerd is in het combineren van de twee werelden die bij het beeld samenkomen. „De serieusheid en het historische van het standbeeld, en ik en mijn vrienden die daar hangen en wachten. Stand by your man lijkt een maatschappelijk statement te maken, maar door de combinatie met die absurde neus ontstaat een nikszeggend statement.”

Het is ook een persoonlijke film. „Ik ben half Iers en half Nederlands. In mijn basisschooltijd vierden we Sinterklaas én Kerst en dat vond ik een beetje verwend. De jongens in de film hebben ook een verwende houding.”

Een film begint voor Hannan met schetsen. Op zijn examenexpositie moest je langs muren vol tekeningen voor je zijn films kon zien. De tekening die aan de basis stond van Stand by your man toont een jongen die uitgeteld tegen een muur zit met zo’n lange takkenneus op. „Real Boy”, heeft Sannan er met grote letters op geschreven. „Het gaat ook over hoe je een echte jongen kunt zijn.”

Videokunstenaar Aernout Mik ziet Hannan als een voorbeeld, al lijkt zijn eigen werk er niet per se op. „Ik bewonder de manier waarop Mik een totale wereld kan neerzetten en die toch als toevallig overkomt. In Raw Footage brengt hij spanning in iets dat heel saai is en dat lijkt wel een beetje op wat ik probeer in Stand by your man.”

Werk van Sean Hannan t/m 23/8 in Tent, Rotterdam en van 1/8 t/m 28/8 galerie Ron Mandos, A’dam. Inl.: www. seanhannan.nl. Eerdere afleveringen: nrc.nl/kunst

    • Dirk Limburg