'Ik ben stewardess bij de KLM'

Veel sterren stonden al voor een camera voordat ze beroemd zouden worden, toen nog niemand van hen had gehoord. Vaak zijn die prille beelden op internet te vinden. Tweede deel van een serie: Audrey Hepburn.

Hepburn in documentaire, 1948

De cameraman ziet haar vanuit een raam op een- of tweehoog de straat oversteken – een ranke schone die met een stralende glimlach naar boven kijkt. Hij vraagt haar wie ze is. Zij staat midden op de straat stil en antwoordt: „Ik ben stewardess bij de KLM”. Het klinkt alsof ze door een hoorspelstem is nagesynchroniseerd, maar dat doet er niet toe. Hij reageert verbaasd, waarop zij zegt: „Moet je me zien in m’n pakje.” Het beeld vervloeit nu naar een opname van dezelfde jongedame in het uniform van een stewardess, tegen de achtergrond van een fraaie wolkenlucht. Met welgevallen levert de man zijn commentaar: „Oei oei oei, man man man, niet gek!”

De cameraman, vertolkt door de acteur Wam Heskes, is de hoofdpersoon en verteller in de quasidocumentaire film Nederlands in zeven lessen – een curiosum uit 1948 dat allang vergeten zou zijn zonder de edelfiguratie van die stewardess. Ze heette Audrey Hepburn en maakte hier op 18-jarige leeftijd haar filmdebuut. Ze was de dochter van de Britse zakenman Joseph Hepburn-Ruston en de Nederlandse barones Ella van Heemstra die al vóór de oorlog gescheiden waren. Samen met haar moeder had ze de bezetting doorstaan in Arnhem en Velp, waarna ze werk zocht in Amsterdam. Haar moeder wist wel wat. Ze meldde zich bij de cineasten Charles Huguenot van der Linden en Hein Josephson, die voor de Engelse firma Rank een film over Nederland gingen maken, en vroeg of er misschien een rolletje voor Audrey in zat.

Over het vervolg van het verhaal verschillen de meningen. Huguenot van der Linden vertelde later dat hij tegen zijn collega had gezegd: „Heb jij wel eens een droom de kamer zien binnenkomen? Ik wel.” Josephson zei echter dat hij de eerste was geweest die haar een rol aanbod, waarop Audrey zou hebben geantwoord: „Maar meneer Josephson, ik ben geen actrice, u zult er spijt van krijgen”.

Spijt kregen de filmers in elk geval niet. Ze waren zelfs van plan een volgende film te maken, waarin hun ontdekking een hoofdrol zou krijgen. Maar die film kwam nooit van de grond. In plaats daarvan begon Audrey Hepburn haar echte carrière in 1951 met een bijrol in de film Monte Carlo Baby. Niemand wist toen dat ze haar eerste debuut al een paar jaar eerder had gemaakt.

Henk van Gelder

Bekijk de documentaire uit 1948 met Audrey Hepburn en het eerste deel deze serie (met filmpje Arnold Schwarzenegger) via nrc.nl/achterpagina