'Sexy' krijgt zo een nieuwe definitie

Van debuutcd The Fame van Lady Gaga (23) werden vier nummers een hit, ze werd in korte tijd een superster.

Vanavond een uitverkocht concert in de Melkweg.

Je moet eerst je toekomst dromen, en hard werken om die droom te laten uitkomen, zegt Lady Gaga. (Foto AFP)


Je moet eerst je toekomst dromen, en hard werken om die droom te laten uitkomen, zegt Lady Gaga. (Foto AFP)


AFP

Sinds de opkomst van Madonna in de jaren tachtig heeft geen popzangeres zo snel het publiek veroverd als Lady Gaga. Lady Gaga, een New Yorkse blondine met een voorkeur voor zilveren science-fictionoutfits, haalt ouderwets hoge omzetcijfers met haar in 2008 verschenen debuut The Fame.

Vier nummers van die cd groeiden de afgelopen maanden uit tot internationale hits: ‘Poker Face’, ‘LoveGame’, ‘Paparazzi’ en ‘Just Dance’. Het recordaantal – betaalde – downloads staat op haar naam, en de kaarten voor haar optredens in Amsterdam, vanavond en zaterdag in de Melkweg en Paradiso, waren in een paar minuten uitverkocht.

Opvallend bij Lady Gaga is haar publiek, dat gevarieerder is dan dat van de gemiddelde hitparadezangeres: haar liefhebbers lopen uiteen van achtjarige meisjes tot drag queens en fitnessfreaks. Ook collega’s waarderen Lady Gaga. Zowel Justin Timberlake als Marilyn Manson en The Arctic Monkeys hebben onlangs bij concerten een eigen versie van ‘Poker Face’ gespeeld.

Lady Gaga (1986, New York) dankt haar blitzcarrière aan een aantal kwaliteiten. Zo is ze onvermoeibaar als het gaat om zelfpromotie: Lady Gaga verschijnt overal ter wereld in tv-programma’s om haar liedjes uit te voeren – in Nederland bij Paul de Leeuw – en treedt behalve in megazalen als Madison Square Garden in New York, ook gewoon nog op tussen de schappen bij Woolworth, om de laatste niet-gewijde te bereiken.

In de door haar zelf geschreven liedjes, zoals ‘Just Dance’, ‘Poker Face’ en ‘Paparazzi’, combineert ze straffe elektronica met glooiende melodieën en hapklare refreinen (‘Can’t read ma-ma-ma-ma pokerface’). Het zijn makkelijk in het gehoor liggende composities met soms een extravagant accent, als elektronisch gesuis en knallende zweepslagen. Gaga’s manier van zingen is krachtig, maar nogal vlak. Zelf noemt ze haar muziek ‘elektronische pop zonder soul’.

Al zijn de liedjes nauwelijks opmerkelijk, er is toch iets waardoor Lady Gaga zich onderscheidt van haar hitparadecollega’s. Want Gaga neemt risico’s. In haar presentatie en haar uiterlijk mijdt ze de voorspelbaar-sexy uitdossingen. Ze draagt geen korsetten en satijnen babydolls, ze trekt geen pruillip. Anders dan Katy Perry of Christina Aguilera, die zich doorgaans presenteren als onschuldige tiener of animeermeisje, experimenteert Lady Gaga met bizarre outfits. Want, zoals ze zegt, Gaga wil het beeld van wat ‘sexy’ is veranderen.

Dus draagt ze catsuits met stekels op de schouders, zilverkleurige jurken in geometrische vormen, of een lichaamsbedekking van plastic bolletjes als gestold badschuim, en draagt ze hoofddeksels van metalen ringen, die de banen van planeten verbeelden. En of ze nou piano speelt met haar hoge hakken of, zoals tijdens haar optreden op het Britse Glastonbury-festival, haar beha vuur laat spuwen, het publiek reageert uitzinnig. Zo is Lady Gaga op haar eigen voorwaarden een ster geworden.

Voor zichzelf was Stefani Joanne Angelina Germanotta al een ster toen niemand nog van haar had gehoord. In haar kamer in de Lower East Side in New York, stond de 19-jarige in haar glitterlegging met een microfoon voor de spiegel, en fantaseerde het applaus en gejuich erbij. ‘Verbeelding’ is dan ook het thema van de liedjes op haar cd The Fame; je moet eerst je toekomst dromen, en vervolgens hard werken om die droom te laten uitkomen, aldus Lady Gaga.

Net als haar voorbeeld Madonna begon Lady Gaga haar carrière in de extravagante gayscene van New York, waar ze werkte als danseres in nachtclubs. Maar anders dan Madonna heeft Gaga welgestelde ouders aan de Upper West Side van New York, die haar carrière steunden. Van jongs af aan speelde ze klassiek piano, en na een afgebroken verblijf op een katholieke meisjesschool, studeerde ze muziek aan de Universiteit van New York.

Dankzij haar songschrijfkwaliteiten en theatrale pianoballades kreeg Lady Gaga (vernoemd naar het nummer Radio Gaga van Queen, omdat een producer haar stijl op die van Freddy Mercury vond lijken) een contract bij platenmaatschappij Def Jam. Ze vertrok naar Los Angeles, waar ze liedjes schreef voor onder meer Pussycat Dolls, maar kreeg ze al snel genoeg van de beperkte stijl die Def Jam haar oplegde. Lady Gaga wilde liever elektronische dansnummers maken dan pianoballades. Ze weigerde haar nummers uit te brengen, verbrak het contract en ging terug naar New York.

Daar begon ze samen te werken met de Marokkaans-Zweedse producer RedOne, en exploreerde hiphop-ritmes en electrogrooves in nummers als ‘Poker Face’ en ‘Just Dance’. Platenmaatschappij Interscope bracht de liedjes uit.

Dat was het begin van haar zegetocht. Inmiddels bestiert Gaga een team van kledingontwerpers, choreografen en vormgevers, dat ze ‘House of Gaga’ noemt. House of Gaga ontwerpt alle garderobes en decors voor haar shows en moet uitgroeien tot een creatieve broedplaats in New York, naar voorbeeld van haar favoriete kunstenaar: Andy Warhol en zijn Factory, het atelier dat hij in de jaren zestig runde met bevriende freaks en kunstenaars. Het is de bedoeling dat Gaga’s stijl toegang vindt tot allerlei terreinen van het publieke leven; mode, kapsels, dansstijlen.

Voor Lady Gaga is wereldsucces niet genoeg, Lady Gaga wil de wereld blijvend beïnvloeden.

Het album The Fame van Lady Gaga is verschenen bij Universal. Lady Gaga treedt vanavond en zaterdag op in respectievelijk de Melkweg en Paradiso, Amsterdam.

    • Hester Carvalho