Lady Gaga wil een ander beeld van 'sexy' scheppen

Zangeres Lady Gaga neemt meer risico’s dan haar collega’s en oogst daarmee bewondering bij collega’s. Ze wil met haar team een creatieve broedplaats vormen, à la Andy Warhol.

Lady Gaga draagt bij voorkeur zilveren sciencefiction outfits. Ze heeft een eigen team, ‘House of Gaga’, dat al haar garderobes en decors ontwerpt. Foto AFP Lady Gaga wil een ander beeld van ‘sexy’ scheppen Amerikaanse popzangeres neemt werklust van Madonna en creativiteit van Andy Warhol tot voorbeeld US singer Lady Gaga performs on stage during a concert on July 16, 2009 in Munich, during her German tour. AFP PHOTO DDP/ SEBASTIAN WIDMANN GERMANY OUT AFP

Sinds de opkomst van Madonna in de jaren tachtig heeft geen popzangeres zo snel het publiek veroverd als Lady Gaga. Zij haalt ouderwets hoge omzetcijfers met haar in 2008 verschenen debuut The Fame. Vier nummers groeiden uit tot internationale hits: Poker Face, LoveGame, Paparazzi en Just Dance. Het record aantal – betaalde – downloads staat op haar naam, en de kaarten voor haar optredens volgende maand in Amsterdam waren in een paar minuten uitverkocht.

Haar liefhebbers lopen uiteen van achtjarige meisjes tot drag queens en fitnessfreaks. Ook collega’s waarderen Lady Gaga. Zowel Justin Timberlake als Marilyn Manson en The Arctic Monkeys hebben onlangs een eigen versie van Poker Face gespeeld.

Lady Gaga (New York, 1986) is onvermoeibaar als het gaat om zelfpromotie: ze verschijnt overal ter wereld in tv-programma’s om haar liedjes uit te voeren – in Nederland bij Paul de Leeuw –, en treedt behalve in megazalen ook nog gewoon op tussen de schappen bij supermarkt Woolworth.

In de door haar zelf geschreven liedjes combineert ze straffe elektronica met glooiende melodieën en hapklare refreinen (‘Can’t read ma-ma-ma-ma pokerface’). Het zijn makkelijk in het gehoor liggende composities met soms een extravagant accent, als elektronisch gesuis en knallende zweepslagen. Gaga’s manier van zingen is krachtig, maar nogal vlak. Zelf noemt ze haar muziek „elektronische pop zonder soul”.

Al zijn de liedjes nauwelijks opmerkelijk, er is toch iets waardoor Lady Gaga zich onderscheidt van haar collega’s. Ze neemt risico’s. In haar presentatie en haar uiterlijk mijdt ze de voorspelbare sexy uitdossingen. Ze wil het beeld van wat ‘sexy’ is veranderen. Dus draagt ze catsuits met stekels op de schouders, zilverkleurige jurken in geometrische vormen of een lichaamsbedekking van plastic bolletjes, als badschuim, en draagt ze hoofddeksels van metalen ringen, die de banen van planeten verbeelden. Zo is ze op haar eigen voorwaarden een ster geworden.

Net als haar voorbeeld Madonna begon Lady Gaga haar carrière in de extravagante gayscene van New York, waar ze werkte als danseres in nachtclubs. Maar anders dan Madonna heeft Gaga welgestelde ouders aan de Upper West Side van New York, die haar carrière steunden. Van jongs af aan speelde ze klassiek piano, en ze studeerde muziek aan de Universiteit van New York.

Dankzij haar songschrijfkwaliteiten en theatrale pianoballades kreeg Lady Gaga een contract bij platenmaatschappij Def Jam. Ze vertrok naar Los Angeles, waar ze liedjes schreef voor onder meer Pussycat Dolls, maar kreeg al snel genoeg van de beperkte stijl die Def Jam haar oplegde. Lady Gaga wilde liever elektronische dansnummers maken dan pianoballades. Ze weigerde haar nummers uit te brengen, verbrak het contract en ging terug naar New York.

Daar werkte ze samen te met de Marokkaans-Zweedse producer RedOne en exploreerde hiphop-ritmes en electro-grooves in nummers als Poker Face en Just Dance. Platenmaatschappij Interscope bracht de liedjes uit.

Dat was het begin van haar zegetocht. Inmiddels bestiert Gaga een team van kledingontwerpers, choreografen en vormgevers, dat ze ‘House of Gaga’ noemt. House of Gaga ontwerpt alle garderobes en decors voor haar shows en moet uitgroeien tot een creatieve broedplaats in New York, naar voorbeeld van haar favoriete kunstenaar, Andy Warhol, en zijn Factory.

Voor Lady Gaga is wereldsucces niet genoeg, Lady Gaga wil de wereld blijvend beïnvloeden.

The Fame van Lady Gaga is verschenen bij Universal. Lady Gaga treedt op: 20 en 25 juli in respectievelijk de Melkweg en Paradiso.