Utrecht: een automarkt waar je zeker slaagt

De Utrechtse Automarkt is een belangrijke schakel in Nederland voor jonge tweedehands auto's. Kopers komen er van heinde en ver. Maar zij houden de vinger op de knip.

Nana Felix Benoit en Olivier T. Tassembedo bezoeken de markt zes keer per jaar, vanwege de lage tellerstanden en de goede prijzen Europa, nederland, Utrecht,Veemarkthallen, 09-06-2009 Twee autokopers uit Burkina-Fasso kopen auto's op de markt en laten deze verschepen naar Burkina. Iedere dinsdag ŽŽn van de grootste tweede-hands automarkten in Europa. Vele kopers uit alle delen van de wereld , met name uit Oost-Europa, bezoeken de automarkt waar autohandelaren tweede hands auto's die met name bestemd zijn voor export te koop aanbieden. Op een gemiddelde automarktdag worden ongeveer 1.500 autoÕs aangevoerd, zowel op trailers als rijdend.De Veemarkt in Utrecht gaat dicht en moet plaats maken voor huizen. Foto: Evelyne Jacq Jacq, Evelyne

Voor dag en dauw rijden de occasions het Utrechtse Veemarktterrein op. Tegen zes uur staat het helemaal vol. Lange rijen afdankauto's, waar alleen maar mannen tussendoor lopen: Oostblok-types, ongeschoren door de lange rit, in leren jasjes waar ze dikke rollen bankbiljetten uit tevoorschijn halen.

De Utrechtse Automarkt is een belangrijke schakel in Nederland voor dergelijke occasions. Nederlanders kopen al jaren meer jonge tweedehands dan nieuwe auto's, en sinds 2005 worden onze afdankertjes vaker geëxporteerd dan gesloopt. Van de 470.000 afgeschreven voertuigen in 2008, verdwenen er volgens Auto Recycling Nederland 260.000 naar het buitenland. Een vijfde van deze afdankexport gaat via Utrecht.

Meer dan 600 Nederlanders staan iedere dinsdag op de markt een kleine 2.500 buitenlandse kopers te woord: vooral Polen, Wit-Russen, Tsjechen en Oekraïners. Volgens het bureau voor voertuigdocumentatie en -informatie VWE dat de markt beheert, wisselden in 2008 wekelijks bijna 1.500 auto's op het Veemarktterrein van eigenaar, zo'n 50.000 auto’s in totaal.

De Utrechtse handelaars kennen de meeste kopers wel. Er wordt op schouders geklopt, gelachen, maar ook hard onderhandeld. „Ein Punkt vier”, 1.400 euro. „Nein, Freund, zwei Punkt ein”, 2.100 euro. Na wat gesjacher schudt de Pool zijn hoofd en loopt weg. Handelaar Nico Drost is niet onder de indruk. „Die komt wel terug. Ze weten dat ze bij mij goed zitten.”

Drost merkt wel de gevolgen van de crisis: „Ook de Polen houden de hand op de knip dit jaar, de vraag is grotendeels weggevallen. Daarbij komt dat de zloty hard onderuit is gegaan in 2008. Daardoor is er een run ontstaan op harde valuta. In januari waren er bijna geen euro’s meer te krijgen in Polen. De markt lag hier toen bijna stil. Gelukkig gaat het nu weer beter.”

Ook Yury Krehel uit Minsk, Wit-Rusland, kampt met de gevolgen van de recessie. In 2008 kwam hij hier wekelijks, dit jaar om de andere week. Thuis wordt er voor zijn handel in dollars betaald, en die zijn flink gedaald ten opzichte van de euro.

Ismael Ozcan staat al drie jaar op de markt, hij doet in BMW’s. Net als de meeste handelaren handelt hij zijn transacties het liefst in de auto af. Nieuwe eigenaren dienen de Nederlandse nummerplaten zelf van hun aanwinst af te schroeven, en met de autopapieren mee te nemen naar een balie in één van de hallen. Achter de balies staan tolken en administrateurs van het bureau voor voertuigdocumentatie VWE. Na een half uur is de koper terug, met een tijdelijke verzekering en witte exportkentekenplaten. De sleutels van de BMW blijven zolang bij verkoper Ismael.

Sommige kopers komen van ver. Nana Felix Benoit en Olivier T. Tassembedo staan bij een zachtgroene Mercedes te onderhandelen. Oliviers nette pak vormt een scherp contrast met de rituele littekens in zijn gezicht. De mannen hebben een autohandel in Ouagadougou, Burkina Faso. Ze bezoeken de markt zes keer per jaar, vanwege de lage tellerstanden en de goede prijzen. Nana en Olivier verschepen hun handel via Rotterdam naar Accra in Ghana. Vandaar is het een flinke duizend kilometer, over Afrikaanse autowegen naar huis. Van Utrecht naar Ouagadougou duurt twintig dagen.

De balies hebben weinig aanloop. De officiële teller van de VWE staat al maandenlang op 700 á 800 registraties per dinsdag, een daling van meer dan 40 procent ten opzichte van 2008. Handelaars klagen dat ze van hun dure marktkaarten afwillen. De plekjes op de automarkt worden met deze kaarten verdeeld.

De gemeente Utrecht verdient 3,6 miljoen euro per jaar aan de kaarten, die 597 euro per kwartaal per stuk kosten. Kopers van de kaarten moeten een erkend autobedrijf bezitten, maar niets weerhoudt een erkende handelaar ervan zijn kaarten door te verkopen aan derden. Volgens de dienst die de kaarten verstrekt staan er 400 bedrijven op de wachtlijst voor een marktkaart.

Tegen elven is de handel zo goed als afgelopen. Nederlandse verkopers laden hun onverkochte waar weer op de trailer en gaan naar huis: Alfa’s, Jeeps en sjieke Mercedessen. De Oostblokmarkt heeft in deze tijden meer behoefte aan solide, grote gezinswagens: VW Passats, Ford Mondeo’s, Opel Vectra’s.

Ook Radu en Mircae Halitskiy uit Moldavië maken zich op voor de terugreis. De broers komen uit de buurt van Chisinau, nabij Odessa aan de Zwarte Zee. Ze zijn een Ford Transit uit 1998 en een Volkswagen Transporterbusje uit 1999 rijker. De mannen moeten nog 2.170 kilometer, ze rijden en slapen bij toerbeurt, morgenavond zijn ze thuis.

Wat Moldaviërs in Utrecht zoeken? Een markt waar je zeker slaagt. Nederland is een klein, vlak land. Een Nederlandse auto van tien jaar oud heeft veel minder slijtage dan een Duitse of Belgische. Bovendien verdwijnt een Duitse auto op het moment dat de kentekenplaten ingeleverd worden in een grijs circuit, waar hij een paar keer doorverkocht kan worden. Intussen kan iedereen knoeien met de teller.

In Nederland wordt iedere doorverkoop, nadat een auto uitgeschreven is, geregistreerd. En echt duur is Utrecht niet. De auto's hebben de broertjes Halitskiy samen 12.700 euro gekost. Vóór de recessie brachten de auto's op de lokale markt in Moldavië het dubbele op. Nu rekenen de broers op 4.000 à 5.000 euro winst.