Smoelboek

Deze week verscheen een boek over de oprichting van de netwerksite Facebook. Een verhaal vol seks, geld en verraad.

Facebook, de snelst groeiende netwerksite, is ooit, in 2004, begonnen als een site om foto’s van studentes te vergelijken: Facemash. De oprichters waren eerstejaarsstudenten op Harvard University.

Facebook-oprichter Mark Zuckerberg is nu 25 en inmiddels miljonair. Hij zou een feestbeest zijn, verslingerd aan Aziatische vrouwen, die op een party van een internetbusiness-topman geroosterde koala zou hebben gegeten.

Zo staat het in het deze week verschenen boek The Accidental Billionaires. The Founding of Facebook: A Tale of Sex, Money, Genius and Betrayal (De toevallige miljardairs. De oprichting van Facebook: een verhaal over seks, geld, genie en verraad) geschreven door de Amerikaanse bestsellerauteur Ben Mezrich. Het boek heeft de afgelopen maand, nog voor verschijnen, al voor opwinding gezorgd in de Verenigde Staten. De filmrechten zijn verkocht: de regisseur van Fight Club, David Fincher, wordt als regisseur genoemd, en de maker van de populaire politieke tv-serie West Wing, Aaron Sorkin, schrijft het script op basis van het boek.

De opwinding komt vooral omdat uitgever Doubleday het boek als non-fictie heeft gecategoriseerd. Mezrich zou het ware verhaal, niet een geromantiseerde versie, over de scandaleuze oprichting van Facebook hebben beschreven. Mezrich heeft zijn sporen verdiend met een boek over het waargebeurde verhaal over studenten van het Massachusetts Institute of Technology (MIT), die met kansberekeningssystemen en onderlinge signalen de blackjacktafels in casino’s in Las Ve-gas plunderden. Mezrichs boek Bringing Down The House daarover is vorig jaar verfilmd door Kevin Spacey als 21.

Op internet hebben al delen van The Accidental Billionaires gecirculeerd, onder meer over de scène waarbij Zuckerberg een koala eet aan boord van het jacht van een Silicon Valley-topman van Sun Microsystems.

Verschillende Amerikaanse krantenredacties hebben de drukproeven gelezen. Facebook, een miljardenbedrijf met hoofdvestiging in Silicon Valley, in Californië, heeft al een officiële reactie gegeven. De chef communicatie Elliot Schrage, zei onder meer tegen The Observer: „Ben Mezrich wil duidelijk de Jackie Collins van Silicon Valley zijn.” Jackie Collins (de zus van) is een bekende schandaalschrijfster. De uitgever zelf deelde al mee dat het boek geen reportage is, maar vet plezier („big juicy fun”).

De Facebook-oprichting verliep volgens het boek, zoals samengevat in The New York Times en Boston Magazine, als volgt. Een jonge eerstejaars op Harvard, Mark Zuckerberg, is gedumpt door zijn vriendin. Om zichzelf af te leiden, breekt hij in in de universiteitscomputer, om foto’s van studentes te downloaden en die op een eigen site te zetten. Andere studenten kunnen dan bepalen of die aantrekkelijk zijn of niet – hot or not. Dat zien twee medestudenten, Tyler en Cameron Winklevoss (die in 2008 olympische roeiers waren). Zij proberen al een jaar een sociaal netwerk op internet op te zetten, ContactU, en vragen Zuckerberg om te helpen. Dat is 2003. Een jaar later stopt Zuckerberg met hulp aan de moeizame opbouw van ContactU, en begint zijn eigen TheFacebook (‘The’ gaat er in 2005 af) als vervolg op Facemash. Met geld van onder meer medestudent Eduardo Saverin, die zo hoopt op meer aanzien en aandacht van studentes. Daarna: succes, affaires met vrouwen, ruzies om geld en macht, et cetera.

Mezrich laat het boek voorafgaan door een verklaring waarin hij schrijft dat hij vele bronnen – maar niet Zuckerberg – heeft gesproken, en dat hij dus sommige zaken zo waarachtig mogelijk heeft ingevuld. Mezrich heeft wel met Saverin gesproken toen die ruzie had met Zuckerberg en in rechtszaken tegen hem verwikkeld was. Nadat die zaak geschikt was en Saverin toegevoegd is aan de lijst oprichters, heeft hij niet meer met Mezrich gesproken.

Volgens de journalist en oud-student aan Harvard Luke O’Brien van Boston Magazine heeft Mezrich vooral een sexy verhaal vol halve waarheden geschreven. Hij heeft, aldus O’Brien, de ware thriller rond de oprichting en het succes van Zuckerbergs Facebook laten liggen. Zo lopen er nog steeds rechtszaken tussen de broers Winklevoss van ContactU en Facebook, naweeën van de beweerde diefstal van het concept. Dat Zuckerberg als arme student met een campuswebsite een affaire met een beroemd lingeriemodel van Victoria’s Secret zou hebben gehad, zoals Mezrich beschrijft: O’Brien acht dat onwaarschijnlijk. En koala’s eten? Journalisten hebben al uitgezocht dat de bazen van Sun Microsystems geen jachten hebben.

Volgende week in NRC Weekblad: vind een baan via LinkedIn