Waarom zijn smileys geel, en wie heeft dat bedacht?

Hyves heeft een nieuwe functie: voortaan kan je zien welke smileys het afgelopen etmaal het meest zijn gebruikt. Onze nrc.next-columnist Aaf noemde het de barometer van het Nederlandse sentiment. Zo belangrijk zijn smileys dus geworden in interpersoonlijke communicatie. Zonder de gele figuurtjes is het lastig om digitaal onze emoties uit te drukken. Maar waarom zijn die smileys eigenlijk geel, vraagt Margot van Es uit Utrecht af.

We kunnen het helaas niet meer vragen aan de ontwerper van de smiley, de Amerikaan Harvey Ross Ball. Hij overleed in 2001 op 79-jarige leeftijd. In de Tweede Wereldoorlog vocht de afgestudeerde kunstenaar tegen de Japanners. Na de oorlog begon hij een reclamebureau in Worcester. In 1963 benaderde een verzekeringsmaatschappij Ball voor wat later de klus van zijn leven bleek. Het moreel van de verzekeringsagenten was door een fusie slecht. Kon Ball iets verzinnen om hen op te vrolijken?

Ball tekende de smiley. Daaronder schreef hij ‘Have a Nice Day’. Die afbeelding liet hij overal in het verzekeringskantoor terugkomen. The New York Times vermeldt in een necrologie over Ball dat hij slechts 45 dollar voor de smiley vroeg.

Het figuurtje veroverde de wereld door middel van buttons, stickers, Amerikaanse postzegels en talloze verwijzingen in de populaire cultuur. Zo prijkte de smiley bebloed op de cover van de Watchmen-strip (1986) van Alan Moore, volgens Ward Wijndelts, plaatsvervangend chef van nrc.next en stripkenner, de beste strip ooit gemaakt. En in de film Forrest Gump verzint de zwakbegaafde hoofdpersoon de smiley door een afdruk van een moddervlek op zijn shirt.

Maar waarom die kleur geel? Kleurenexpert Caroline Taal van CaroColour denkt dat Ball voor geel koos omdat die kleur onder andere door de associatie met de zon een „warm, hartelijk, duidelijk, actief en betrokken gevoel” uitstraalt. Precies wat Ball wilde overbrengen aan de verzekeringsagenten. „De kleur práát tegen je. Niet alleen de afbeelding is sterk, door er geel bij te kiezen heeft Ball ervoor gezorgd dat de smiley een wereldwijd fenomeen is geworden.”

Ernst-Jan Pfauth

    • Ernst-Jan Pfauth