Mogelijke fraude in Partido Popular laat kiezers koud

De Spaanse oppositiepartij Partido Popular wordt al maanden geplaagd door affaires. Zij roepen vragen op over de integriteit van het politieke bestel.

Het gerechtshof in Valencia buigt zich deze dagen over de aanklacht die de conservatieve oppositiepartij nu al maanden in haar greep houdt: een geval van mogelijke corruptie van president Francisco Camps van de regio Valencia. Camps, eerder door een tijdschrift uitgeroepen als de ‘best geklede politicus van Spanje’, zou zich daarbij zeker een tiental strak gesneden maatpakken hebben laten aanmeten op kosten van een groep personen die wordt vervolgd wegens corruptie en misbruik van overheidsgelden.

De zaak ligt uiterst gevoelig binnen de Partido Popular, omdat oppositieleider Rajoy zich bij eerdere gelegenheden onvoorwaardelijk achter zijn regiopresident opstelde. Deze geldt op zijn beurt als een politiek zwaargewicht en een van de trouwste bondgenoten van Rajoy in de sluimerende machtstrijd binnen de partij.

Buiten de partij is de zaak inmiddels uitgegroeid tot een graadmeter voor de integriteit van het politieke systeem in Spanje. Terwijl in noordelijke landen een onhandig aangekochte pornovideo voldoende is om af te treden, gebeurt er in Spanje niets, zo merkten sommige commentatoren op.

Van aftreden van Camps is geen sprake, maar zijn integriteit heeft forse schade opgelopen. Dat komt vooral door zijn kleermaker. Die getuigde geen cent van de regiopresident te hebben ontvangen. Dat stond haaks op de verklaring van Camps zelf, dat hij de maatpakken had betaald met contant geld uit de apotheek van zijn vrouw. Maar bonnetjes kon hij niet overleggen.

De maatpakken maken deel van een breder onderzoek, dat enkele maanden geleden door onderzoeksrechter Baltasar Garzón is gestart naar mogelijke corruptie binnen de Partido Popular. Vooral de penningmeester ligt onder vuur. Het gerechtelijk onderzoek heeft hem inmiddels als een potentiële verdachte aangemerkt.

De affaire werd er niet minder pijnlijk op toen media berichtten dat de penningmeester dozen met belastende dossiers uit het partijkantoor had meegenomen. Als de partij hem laat vallen, dan zou hij wel eens een boekje opendoen, zo zou hij hebben laten weten.

Nadat hij er wekenlang het zwijgen toe deed, liet partijleider Rajoy woensdag geprikkeld weten, dat er geen sprake is van chantage en dat zijn penningmeester aanblijft. Maar een groep bestuurders binnen de Partido Popular heeft al gezinspeeld op zijn vertrek.

De suggestie dat een regiopresident zich voor een paar pakken had laten omkopen, noemde Rajoy belachelijk. Hij deed de kwestie af als een niemendalletje: Camps zit al vier maanden in het verdachtenbankje met die maatpakken. Dat is volgens de partijleider een veel grotere straf dan er op medeplichtigheid aan omkoping staat.

In Spanje is de discussie evenwel de maatpakken en dossiers voorbij: commentatoren vragen zich af hoe het komt dat de affaires geen invloed hebben op het stemgedrag. Zo blijken kiezers in regio’s waar fraudezaken spelen, zich daarvan weinig aan te trekken. Integendeel: in de regio Valencia behaalde de Partido Popuar ondanks het voortrommelende affaire van de maatpakken een uitstekend resultaat bij de recente verkiezingen voor het Europees Parlement.

Wat betekent dit, zo vroeg Spanje’s literaire zwaargewicht Javier Marías zich af in zijn column in het progressieve dagblad El País. Dat een belangrijk deel van de Spanjaarden potentiële oplichters en dieven zijn die diegenen met applaus en steun belonen die dit daadwerkelijk in praktijk brengen? Of dat de eeuwige onverzoenbare stammenstrijd tussen links en rechts heeft geleid tot onvoorwaardelijke trouw aan de eigen partij, waarbij alle lastige kwesties snel onder het tapijt worden geschoffeld?

Marías houdt het op het laatste.

    • Steven Adolf