Ik wil rust

Na 40 jaar whoooaaggh-gitaren en beng-beng-drums had ik wel zin in iets rustigs”, zegt Iggy Pop. Dankzij drie Nederlandse filmers sloeg hij een nieuwe weg in.

Iggy Pop: „De mensheid is fucked up, maar de hond is altijd zichzelf” Foto Christopher Morris/ VII / Hollandse Hoogte Ik wil rust Punklegende Iggy pop over zijn cd Préliminaires Na 40 jaar whoooaaggh-gitaren en beng-beng-drums had ik wel zin in iets rustigs”, zegt Iggy Pop. Dankzij drie Nederlandse filmers sloeg hij een nieuwe weg in. Iggy Pop at one of his Miami Homes. April 18, 2009 Morris, Christopher;Hollandse Hoogte

Goedheid, compassie, trouw en altruïsme blijven ons dus vergezellen als ondoorgrondelijke raadselen – die nochtans besloten liggen in de beperkte ruimte van het lichamelijke omhulsel van een hond.

Michel Houellebecq, Mogelijkheid van een Eiland

Drie Nederlandse filmmakers maakten in 2007 een documentaire over de Franse schrijver Michel Houellebecq. Erik Lieshout, Reinier van Brummelen en Arno Hagers volgden Houellebecq tijdens de opnamen van zijn eerste speelfilm; de verfilming van zijn eigen roman Mogelijkheid van een eiland (2005). Voor de muziek bij hun film vroegen ze Iggy Pop, een van Houellebecqs idolen. Ze wisten niet hoe welkom hun verzoek was.

Iggy Pop had de afgelopen jaren getoerd met zijn opnieuw opgerichte band The Stooges, die in de oorspronkelijke vorm bestond van 1967 tot 1973. Deze reünie-tournee van de oervaders van de punk duurde lang; overal wilden de liefhebbers meemaken hoe zestiger Pop, met ontbloot bovenlichaam en de spijkerbroek halverwege de bilnaad, vanaf het podium het publiek indook, terwijl hij klassiekers zong als No Fun en 1969, begeleid door de brullende riffs van gitarist Ron Asheton.

Voor de muziek bij hun film boden Lieshout, Hagers en Van Brummelen Pop carte blanche. „Ik mocht maken wat ik wilde, het hoefde nu eens niet ‘typisch Iggy’ te zijn”, zegt Iggy Pop vanuit zijn huis in Miami, Florida, per telefoon. „Dus je begrijpt, na veertig jaar op mijn hoofd te zijn gebeukt met whooooaaaggh-gitaren en beng-beng-beng-drums, had ik wel zin in iets rustigs.” Hij lacht hard.

Pop kende Houellebecqs toekomstvisioen Mogelijkheid van een eiland al voordat de Nederlanders hem benaderden. Hij las het een paar jaar geleden, gestrand in een Franse badplaats. „Ik was benieuwd naar Houellebecq sinds ik had gehoord dat hij in Frankrijk omstreden was. Dus ik zei tegen mijn assistent: Koop zo snel mogelijk een vertaling voor me.” Hij noemt Mogelijkheid van een eiland ‘cynisch en tegelijk humaan’: „Een van de beste boeken die ik de afgelopen vijf jaar gelezen heb.”

De nummers die Pop uiteindelijk opnam, en die nu verschenen zijn als Pops nieuwe cd, Préliminaires (‘Voorspel’), klinken verrassend ingetogen. De wildeman die we kenden is nu een breekbare mijmeraar die zijn teksten laat omhullen door een repetitieve piano en ijle orgelklanken, in bijvoorbeeld I Want To Go To The Beach. In andere nummers, zoals Je Sais Que Tu Sais, heersen broeierige instrumentaties als van Serge Gainsbourg, en soms komt een schetterig jazzorkest de ballades van een schommelende stuwing voorzien. Als zanger is Iggy Pop nog de lepe verleider, maar vaker is hij de oudere man die terugkijkt op zijn leven. Door het lagere tempo van de nummers is er meer ruimte voor de warme klank van Pops stem, al kraakt dat machtige geluid soms als een herfstblaadje.

Een aantal liedjes was direct gebaseerd op het boek van Houellebecq en de film van de drie Nederlanders. Zo bracht de scene waarin Houellebecq honden aan het casten is, Pop op het idee voor het nummer King Of The Dogs, en het beeld van ‘sterven aan de Spaanse kust’, in Spanish Coast, komt ook uit het boek.

Toch ontstond de kiem van deze rustige stijl al een paar jaar eerder, toen Pop het sobere I Want To Go To The Beach schreef. „Ik bedacht het in mijn eentje op een akoestische gitaar. Ik was er blij mee; het had een goede sfeer en het ging echt ergens over. Namelijk over naar het strand gaan en daar sterven.” Hij lacht even. „Maar ik dacht meteen: dit nummer zal niemand ooit horen. Dit is nu eenmaal niet het soort muziek dat ik doorgaans maak. Dus ik zag er weinig in.” Totdat de Nederlandse filmmakers aanklopten. „Ongeveer eens in de twaalf jaar krijg ik de kans om iets te doen wat ik zelf wil, en dat is doorgaans dankzij een paar Europeanen”, zegt Pop. „Dankzij hen kon ik besluiten die rustige stijl verder uit te werken.”

Op Préliminaires zingt Pop

voor het eerst een aantal nummers in het Frans. Heeft die taal zijn manier van zingen beïnvloed? „Ik vond het een zegen, vooral als ontsnapping aan de dictatuur van het Engels. Ik weet niet of iedereen dat gevoel heeft over zijn moedertaal, maar voor mij is Engels de taal van ambitie en productiviteit. Het is een harde taal. Niet dat ik het Frans zo romantisch vind als men altijd beweert, want de Fransen zijn wat mij betreft behoorlijk bourgeois. Maar ze hebben ook een bizarre kant die af en toe naar buiten komt, en dan krijg je mensen als Godard, Robespierre en Marquis de Sade.

„In het Frans kun je andere dingen uitdrukken dan in het Engels. Ik had ooit al een versie van Les feuilles mortes, het gedicht van Jacques Prévert, geprobeerd op te nemen. Maar dat was een Engelse vertaling; die heet Autumn Leaves en de blaadjes zijn ‘rood en goud’; terwijl ze in het Frans gewoon hardstikke dood zijn: ‘mortes’. Voor Préliminaires heb ik het in het Frans gezongen; dan kun je een zin als ‘Sourit toujours et remercie la vie’ benadrukken. In het Engels heeft ‘leven’ geen lidwoord, het is gewoon ‘life’, dat klinkt toch anders.”

Volgens de 62-jarige Pop is de dood

het thema van Houellebecqs boek, én van zijn cd. Een heuglijke scene in het boek draait om de dood van het hondje Fox. De liefde tussen hoofdpersoon Daniel en zijn hond geldt in het door moeizame persoonlijke relaties gekenmerkte universum van Houellebecq als een van de innigste. Over het verlies van Fox schreven Houellebecq en Pop samen het nummer A Machine For Loving, met de regel ‘What else is a dog but a machine for loving?’.

Hier eert Pop, zelf eigenaar van drie maltezers, de hond om zijn onvoorwaardelijke liefde voor zijn baas: ‘However ugly, perverse, deformed, or stupid this human being might be, the dog loves him.’ Om te concluderen: ‘Through these dogs we pay hommage to love’.

De hond is al veertig jaar een terugkerend onderwerp in Pops oeuvre: van de cd Naughty Little Doggie uit 1996, tot het liedje Dog Food uit 1980, en de klassieker I Wanna Be Your Dog, dat hij in 1969 voor de eerste lp van The Stooges schreef.

Gebruikt Pop de hond als symbool? „Ik denk het, al weet ik niet precies waarvoor”, zegt hij. „De hond is in ieder geval een archetype; iedereen weet wat een hond is. Ik benijd honden om hun ongecompliceerdheid, en hun vrijheid. De mensheid is fucked up, maar de hond is altijd zichzelf.

„Wat hem bovendien aantrekkelijk maakt is dat ‘dog’ het omgekeerde is van ‘god’. Ik weet nog dat ik in de jaren zestig door het Midwesten zwierf, high van lsd, op zoek naar een onderwerp voor een songtekst. Ineens realiseerde ik me ‘Dog, dat is god achterstevoren! Dat is het!’. Zo ontstond I Wanna Be Your Dog.

„Ik had een fantasie over mezelf als Franse poedel. Dan liep ik heen en weer over de Champs-Elysées, aan de riem van een bazin met lange benen en een korte rok, en ik sprong tegen haar benen zoveel ik wilde.” Door de telefoon klinkt zijn gebarsten lach. „Soms zou ik wel een hond willen zijn. Of beter: soms voel ik me een hond.”

De cd Préliminaires van Iggy Pop is nu uit bij EMI. Op www.lieshouthagersvanbrummelen.com zijn fragmenten te bekijken uit de film Laatste Woorden.