Bonussen een beetje aan banden

In Groot-Brittannië heeft een commissie onder leiding van Sir David Walker aanbevelingen gedaan om de banksector te hervormen. Premier Brown neemt het pakket over.

Sir David Walker Foto Reuters In Groot-Brittannië heeft een commissie onder leiding van Sir David Walker aanbevelingen gedaan om de banksector te hervormen. Premier Brown neemt het pakket over. Sir David Walker, Chairman of Morgan Stanley International Inc. poses for photographers with London cabs October 14. Walker was launching Morgan Stanley Dean Whitter's, the American investment bank, sponsorship of the John Singer Sargent exhibition at the Tate Gallery. PH Reuters

Het was even slikken voor bankiers in de Londense City, toen hun voormalige collega Sir David Walker gisteren, op verzoek van premier Gordon Brown, kwam met 39 aanbevelingen ter bevordering van grotere doelmatigheid bij banken. Te meer omdat Brown al direct aangaf dat hij het merendeel van Walkers suggesties graag overneemt.

Veel bankiers hadden gehoopt dat de storm van de crisis zou overwaaien en dat hun oude autonomie onaangetast zou blijven. De winstcijfers, waarmee de Amerikaanse banken Goldman Sachs en JPMorgan deze week kwamen en die ongetwijfeld weer tot riante bonussen zullen leiden, versterkten deze hoop.

Maar Walker (69), zelf jarenlang actief in de City bij onder meer Morgan Stanley, besefte dat er veel verbeterd kan worden bij banken. Zo kan de kans worden verkleind dat ze opnieuw in een noodsituatie geraken, zoals afgelopen herfst, toen verschillende banken slechts dankzij steun uit de staatskas konden overleven. Tegelijk legt Walker de bankiers, die in de samenleving inmiddels alle krediet hebben verspeeld, minder aan banden dan sommigen buiten de City hadden gehoopt.

Walkers belangrijkste aanbevelingen zijn het toezicht vanuit de raad van commissarissen te verscherpen en de salarissen en bonussen van de hoogst verdienende medewerkers van elke bank deels openbaar te maken.

Daardoor, hoopt hij, zullen de bankiers niet langer ongestoord riskante deals kunnen afsluiten en zal hun jacht op kolossale bonussen zonder inachtneming van de belangen van hun bank op langere termijn worden ingetoomd. De voorzitter van de raad van commissarissen moet jaarlijks worden herkozen, zodat aandeelhouders meer gelegenheid hebben hem of haar weg te sturen, als ze ontevreden zijn over de gang van zaken.

Een deel van Walkers aanbevelingen is ingegeven door de verhoudingen bij banken als Royal Bank of Scotland en HBOS. Bij beide banken kon de raad van bestuur onder leiding van een sterke, vrijwel onaantastbare topman zijn gang gaan. Vooral in het geval van RBS, zo is achteraf duidelijk geworden, kreeg topman Sir Fred Goodwin erg weinig tegenspel van de raad van commissarissen onder leiding van de meegaande Sir Tom McKillop. In die omstandigheden kon Sir Fred de kostbare en riskante overname van ABN Amro betrekkelijk ongestoord doordrukken, met fatale consequenties voor de bank en haar aandeelhouders. RBS verkeert intussen – evenals HBOS – in handen van de staat.

Walker wil de taak van de commissarissen verzwaren. Hij wil dat ze meer tijd aan hun baan besteden – in het geval van de voorzitter tweederde van diens werktijd – en dat ze de raad van bestuur veel dichter op de huid zitten. Wanneer die met een voorstel komt, moeten de commissarissen dat heel kritisch bekijken. „Challenge, challenge, challenge”, aldus Walker tegenover de zakenkrant Financial Times. Als er een besluit is gevallen, moet de raad van bestuur in een positie zijn dat verder zelfstandig uit te voeren.

Een ander punt dat gevoelig ligt in de publieke opinie en dus bij politici, vormen de salarissen en bonussen voor bankiers. Walker stelt voor de banken te verplichten het gemiddelde niveau van de salarissen en bonussen van de hoogst verdienende medewerkers van elke bank openbaar te maken. Zonder de betreffende functionarissen echter bij naam te noemen.

Bovendien wil hij dat ten minste de helft van de jaarlijkse bonus van bankiers afhankelijk wordt gemaakt van een beoordeling na vijf jaar. Tegen die tijd kan worden bezien of de deals van de betreffende bankier inderdaad voordelig zijn geweest voor de bank of niet.

Veel bankiers klaagden gisteren dat de voorstellen een hoop extra bureaucratie met zich mee brengen. Bovendien zou de slagvaardigheid van het dagelijks bestuur erdoor worden ondermijnd. Ook heeft Walker volgens sommigen zijn oren te zeer laten hangen naar de publieke opinie voor wat betreft het toezicht op de beloningen. Een contraproductieve maatregel, oordeelden ze.

Commentatoren in Britse kranten vragen zich intussen af of de nadruk die Walker legt op verbeteringen bij de raden van commissarissen, hoe welkom op zichzelf ook, wel afdoende zijn. Ze wijzen erop dat een goed functionerende raad van commissarissen nog altijd weinig kan uitrichten tegen een slecht functionerende of roekeloze raad van bestuur. Die laatste blijft toch het meest bepalend voor het wel en wee van een bank.

Breaking views: pagina 14