Straathandel Shanghai trekt ook hogeropgeleiden

Een derde van de 6,1 miljoen studenten die deze zomer in China afstudeert heeft nog geen passende baan. En velen die wel werk hebben, verdienen te weinig om rond te komen.

Xiao Yan houdt een babybroekje omhoog, het heeft een open achterste zodat een kindje makkelijk kan poepen: „Deze kost maar 15 yuan.”

Op het kleed waar zij zelf ook op zit, liggen nog meer babykleren uitgestald. Het is half negen en avondmarkt rond het het metrostation Zhangwan Zhen, in het noorden van Shanghai. Voorbijgangers snuffelen in bakken met potten en pannen terwijl een kleedje verderop een vrouw op hoge toon om een lagere prijs vraagt.

Een onoplettende voorbijganger valt het niet op, maar met sommige verkopers op deze avondmarkt is iets bijzonders aan de hand. Xiao Yan heeft fijne handen en een witte huid, terwijl de meeste verkopers er met hun verweerde gezichten en verkleurde tanden uitziet als de typische Chinese marskramers, vaak migranten van het platteland.

In heel netjes Chinees vertelt Xiao Yan dat ze alweer twee jaar terug is afgestudeerd en overdag als accountant bij een bedrijf in het zakendistrict Pudong werkt. De 28-jarige is niet de enige met een fulltime baan die ’s avonds en in het weekeinde als verkoper de straat opzoekt om handel te drijven.

Uit een onderzoek van ChinaHR.com, een Chinese carrièrewebsite blijkt dat meer dan 60 procent van de 1.463 ondervraagden een extra baantje heeft om wat bij te verdienen. Want veel hoger opgeleiden in China hebben het moeilijk. Ze kunnen moeilijk een baan vinden.

Het ministerie van Onderwijs meldt vandaag dat van de 6,1 miljoen studenten die deze zomer afstuderen een derde nog geen passende baan gevonden heeft, en degenen die wel werk hebben gevonden kunnen nauwelijks rondkomen met een salaris dat gezien de relatief hoge levenskosten in Shanghai weinig voorstelt.

Het gemiddelde salaris van een pas afgestudeerde is in juni gezakt van 2.484 yuan (322 euro) per maand naar 1.995 yuan (210 euro) per maand, blijkt uit cijfers van het ministerie van Onderwijs. In grote steden als Peking en Shanghai zou dat gemiddelde nog wel rond de 2.400 yuan (314 euro) liggen, tegen 1.900 (199 euro) yuan per maand in minder centrale gebieden zoals Guanxi.

Xiao Yan zegt ze als accountant voorlopig niet meer dan 3.000 yuan (314 euro) per maand zal verdienen. „Dat is vrij normaal voor iemand die al twee jaar werkt, maar het houdt niet over”. Hoeveel ze ’s avonds mee naar huis neemt verschilt per dag. „Soms is het echt haast niets, soms meer dan veertig.” Xiao Yan weet nog niet of ze door zal gaan met verkopen wanneer ze door de voorraad babykleren heen is. Wel weet ze dat ze dit werk er niet bij zou doen als ze iets beter zou verdienen.

„Ja die jongeren”, zegt Han Gang, een oudere man die op een krukje voor een berg nagelknippertjes zit. „Ik praat niet echt veel met ze, wat heb ik met ze te maken?” De jonge verkopers zelf praten wel veel met elkaar, en dat beperkt zich niet tot de paar kleedjes rond metrostation Zhenwan Zhen.

De verkopers hebben zich online verenigd, wisselen tips uit op internetfora en praten via QQ, een Chinese communicatiewebsite die veel op MSN lijkt, over investeringen, de laatste trends en beste plekken om je kleedje uit te leggen. „Ik zit vlakbij de Bund, veel publiek en nog maar weinig verkopers zoals wij. Is er niet iemand die naast me wil komen zitten,” vraagt Zhihong op het forum aan zijn collega‘s.

Iemand als Han Gang, die naar eigen zeggen maar één keer achter een computer heeft gezeten en al tien jaar nagelknippertjes verkoopt, staat ver af van deze nieuwe generatie verkopers.

Op straat spulletjes verkopen is niet legaal. Een veel geziene scène in China is de avondverkoper die zijn waar bij elkaar grist wanneer de politie is gesignaleerd. Xiao Yan kan zich er niet druk om maken. „Legaal is het niet, maar hier komt de politie hier zelden langs.” Ze moet lachen.

„Ik denk dat ze het eigelijk niet zo erg vinden dat wij hier zitten. We verkopen mooie spullen en zonder ons zou het hier ’s avonds kaal en donker zijn.” Dan begint ze haar spulletjes in te pakken, de stapel babybroekjes is nauwelijks geslonken, maar de markt zit er weer op en morgenvroeg heeft de accountant Xiao Yan een afspraak met een klant op haar kantoor in het financiële centrum van de stad.

    • Mette van der Heide