Uit de ringen gevallen

The lord heeft de ringen moeten loslaten. Turner Yuri van Gelder is betrapt op het gebruik van cocaïne. Hij moet zijn nationale titel inleveren, wordt één tot twee jaar geschorst en kan in die periode geen gebruik maken van topsportfaciliteiten.

Of hij zijn sportloopbaan daarna succesvol kan voortzetten, is twijfelachtig. Bovendien is hij zijn baan bij het Nederlandse leger kwijt.

Op de lijst van de internationale dopingautoriteit WADA valt cocaïne in de categorie ‘stoffen en methoden die zijn verboden binnen wedstrijdverband’, subcategorie ‘niet specifieke stimulantia’. Nederlandse sportbonden houden zich aan de wereldwijde anti-dopingcode, waarvan de WADA-lijst een onderdeel is. De Koninklijke Nederlandse Gymnastiek Unie (KNGU) kon dus niet anders dan Van Gelder schorsen.

Het is een pijnlijke affaire. In de eerste plaats voor Van Gelder zelf, die vooral dom is geweest en eergisteren de moed opbracht om dat publiekelijk en ruiterlijk te erkennen. Dom bijvoorbeeld omdat hij de cocaïne te kort voor een wedstrijd, de nationale kampioenschappen, had gebruikt.

Cocaïnegebruik buiten wedstrijdverband is in de sportwereld geen reden voor een sanctie. Daarom kon de Belgische wielrenner Tom Boonen, die dit voorjaar eveneens op cocaïnegebruik werd betrapt, vandaag aan de tiende etappe van de Tour de France beginnen. Al ging er juridisch getouwtrek aan zijn deelname vooraf.

Het is ook pijnlijk voor de KNGU en voor de nationale sportkoepel NOC*NSF. Nu blijkt dat verhalen over het cocaïnegebruik van Van Gelder al langer de ronde deden, is het de vraag wat deze organisaties daarmee hebben gedaan. Hopelijk meer dan er zich slechts doof voor houden. Van zijn werkgever, het ministerie van Defensie – dat een aantal topsporters faciliteert en als uithangbord gebruikt om aan te tonen hoe aantrekkelijk het is om in het leger te werken – had een proactieve houding verwacht mogen worden.

NOC*NSF voert een campagne tegen dopinggebruik, 100 % Dope Free, en meldde vorige week nog trots dat de tienduizendste sporter zijn handtekening onder de bijbehorende verklaring had gezet. Bekende topsporters als turner Epke Zonderland steunen de campagne als ‘ambassadeur’. Maar nu een rolmodel als Yuri van Gelder is ontmaskerd, wordt veel van dit zendingswerk, dit ijveren voor een ‘schone’ sport, tenietgedaan.

Op de straf van Van Gelder valt weinig af te dingen; als topsporter weet hij welke regels voor hem gelden en waaraan hij zich heeft te houden.

Toch blijft het wrang dat zijn carrière wordt gefnuikt omdat hij een middel heeft gebruikt waarvan het zeer discutabel is of het prestatiebevorderend werkt.

Doping is een containerbegrip; de lijst van verboden stoffen bevat heel wat middelen die voor gewone burgers regulier verkrijgbaar zijn.

De controle van topsporters heeft maniakale trekjes gekregen en heeft topsporters van elementaire vrijheden beroofd. De discussie daarover verdient het om niet alleen binnen de sport zelf te worden gevoerd.