Nieuwe boekhoudregels minder strak

Banken en verzekeraars zullen in de nabije toekomst minder hoeven af te waarderen op hun beleggingen in aandelen en in complexe financiële producten.

De internationale organisatie van boekhoudregels IASB (International Accounting Standards Board )heeft gisteren voorstellen gedaan, waardoor het veel bekritiseerde waarderen op marktwaarde minder strak hoeft te worden toegepast.

Als gevolg van de zogeheten fair value-regels moesten de financiële instellingen in de kredietcrisis forse verliezen slikken op hun portefeuilles, omdat de marktprijzen fors waren gedaald. Vanuit de financiële wereld is veel kritiek op deze regels gekomen, omdat financiële instellingen flinke afschrijvingen moesten doen op beleggingen die ze niet van plan waren te verkopen.

De critici, onder wie veel politici, zeggen dat de huidige crisis daardoor ernstig is versterkt. Beleggers schrokken van de forse verliezen van financiële instellingen, waardoor hun eigen beurskoersen kelderden.

De IASB spreekt nu van een versimpeling van de regels. Daardoor moet het duidelijker worden of banken en verzekeraars een belegging als een langetermijninvestering zien of als een mogelijk te verkopen investering.

In het eerste geval kan de belegging tegen historische kosten, dus de prijs die er oorspronkelijk voor is betaald, in de boeken staan. Er hoeft dan alleen maar afgeschreven te worden als de betalingen op die belegging (bijvoorbeeld rente en aflossing op hypotheekportefeuilles) niet meer binnenkomen zoals verwacht.

Als een financiële instelling een belegging in haar boeken heeft staan, moet nog steeds tegen marktwaarde geboekt worden en er dus afgeschreven worden als de prijzen op de financiële markten omlaag gaan. Veel derivaten vallen onder deze regels.

In de nieuwe voorstellen hoeven de financiële instellingen ook hun aandelenbeleggingen niet meer altijd tegen marktwaarde in de boeken te zetten. Als ze direct na aanschaf als strategische beleggingen worden aangemerkt, mogen ze tegen kostprijs gewaardeerd worden. Door de forse klappen op de beurzen afgelopen najaar zagen veel verzekeraars de waarde van hun beleggingen instorten en moesten ze flinke verliezen boeken.

Door de nieuwe regels had de Nederlandse bank-verzekeraar ING niet zo fors op zijn Amerikaanse hypothekenportefeuille hoeven af te schrijven als nu het geval. De Nederlandse overheid heeft dat in de met ING overeengekomen garantieregeling voor deze portefeuille ook niet gedaan. ING was in principe niet van plan de portefeuille te verkopen, maar wilde deze houden om de inkomsten uit rente en aflossing op te strijken.

ING had deze portefeuille in de boeken staan als ‘beschikbaar voor verkoop’ , een tussencategorie die in de nieuwe regels gaat verdwijnen. Beleggingen in deze categorie moesten soms wel en soms niet tegen marktwaarde worden gewaardeerd.

De IASB houdt over zijn voorstellen nu eerst een consultatieronde en hoopt dat voor het eind van het jaar de nieuwe regels in kunnen gaan.