Adje-theater, een Tilburgs drama

Het zou wel goed komen met het Adje-theater in Tilburg. Dus zwegen wethouders over hoge bouwkosten en negeerden ze adviezen van ambtenaren.

„Nadat u de gelofte heeft afgelegd, staat u onder ede. Wanneer u niet de waarheid spreekt, pleegt u meineed en dat is een misdrijf.”

Kasper Groten, CDA-raadslid in Tilburg en voorzitter van de raadsenquêtecommissie, zegt het herhaaldelijk. Tegen de exploitant van het theater die zich op het laatst uit het project terugtrok, tegen ambtenaren, tegen wethouder Jan Hamming (PvdA), tegen burgemeester Vreeman (PvdA). Camera’s van televisiezenders draaien.

Met een tweede dag openbare verhoren besluit de enquêtecommissie van de Tilburgse raad vandaag het onderzoek naar het plaatselijke Midi-theater, in de volksmond het Adje-theater. De verbouwing ervan kostte 1,9 miljoen euro meer dan gepland.

Hoe meer vragen de commissie stelt, hoe duidelijker het wordt dat op veel momenten fouten en verkeerde inschattingen zijn gemaakt.

Het begint allemaal eind 2007. Arijan van Bavel, bekend als Adje uit het tv-programma Mooi! Weer de Leeuw, wil een theater in Tilburg. Enthousiast denkt de gemeente mee. Voor 2,5 miljoen euro koopt ze Midi, een voormalige bioscoop in een monumentaal pand in het centrum. Ze gaat Midi voor 5 miljoen verbouwen, Van Bavel en zijn bedrijf De Zingende Decoupeerzaag willen het exploiteren.

Tv-producent Endemol zegt toe vanuit het theater drie jaar lang, vijf dagen per week, acht uur lang televisie te gaan uitzenden. Het bedrijf zet dit nooit zwart op wit, terwijl inkomsten vanuit Endemol een pijler zijn in het businessplan van De Zingende Decoupeerzaag.

Als wethouder Hans Janssen (CDA) begin 2008 een financieringsplan voor het theater aan de gemeenteraad presenteert, laat zijn eigen CDA-fractie hem vallen. Ze ziet te veel onzekerheden aan de exploitatie kleven. Uit loyaliteit stapt het voltallige college op.

Wethouder Jan Hamming (PvdA) is aan de beurt om verhoord te worden. Benauwd kijkt hij naar de zeven commissieleden op het podium voor hem. Ja, hij was de formateur. Ja, hij liet in het coalitieakkoord opnemen dat er zicht was op 2,5 miljoen euro subsidie, waardoor met vertrouwen kon worden uitgekeken naar de verbouwing en de exploitatie van het theater. Maar had het hoofd gebiedsteam binnenstad hem niet verteld dat van de provinciale subsidie slechts 5 ton kon worden gebruikt voor Midi? Dat had ze wel. „Achteraf heb ik haar advies niet zwaar genoeg gewogen.”

Er komt in mei 2008 een nieuw college. Nog steeds heeft Endemol de toezeggingen niet hard gemaakt. De jonge ondernemers van De Zingende Decoupeerzaag maken zich zorgen. Bij burgemeester Vreeman thuis worden ze overgehaald het huurcontract met de gemeente te tekenen, vertelt directeur Joris Bengevoord. Het bedrijf laat opnemen het contract eenzijdig te kunnen opzeggen. Het risico ligt hiermee bij de gemeente.

Voordat de bouw begint, is duidelijk dat die een miljoen duurder uitvalt, vertelt Liesbeth Leijssen, hoofd gebiedsteam binnenstad aan de enquêtecommissie. „Ik vond dat deze overschrijding aan de raad moest worden gemeld.”

Burgemeester en wethouders besluiten te zwijgen. Hamming: „Het onderwerp was inmiddels heel beladen. En de subsidie van de provincie kwam maar niet los. We dachten: we gaan het later zeggen. We waren bang dat de stad onbestuurbaar zou worden. We voldeden niet aan onze informatieplicht. Dat was een keuze van het voltallige college.”

Begin dit jaar wordt duidelijk dat de verbouwing nog eens 9 ton duurder wordt. Er is geen ontkomen meer aan. Wethouder en portefeuillehouder Hugo Backx (PvdA) vertelt de raad dat de verbouwing niet 5 miljoen, maar 6,9 miljoen euro kost en stapt op.

Na zijn aftreden zegt De Zingende Decoupeerzaag het huurcontract op. Onderhandelingen tussen Endemol en MTV zijn door de financiële crisis mislukt en dat zou voor Adje en de zijnen leiden tot een groot exploitatietekort. Tilburg blijft achter met een theater zonder exploitant dat voor te veel geld is verbouwd.

„Hoe kijkt u terug op het Midi-project?”, vraagt commissievoorzitter Kasper Groten aan het eind van elk verhoor. „Ik vind het nog steeds een mooi, maar risicovol initiatief”, antwoordt Leijssen, hoofd gebiedsteam binnenstad. Wethouder Hamming bedankt opgelucht alle commissieleden en staat dan op om hen één voor één de hand te schudden.