Uitspraak 34: Schade door een onecht kind

Is schadevergoeding mogelijk als je ex-partner verzweeg dat ze een kind van een ander kreeg? Kost overspel geld?

Met commentaar van NJB-medewerkers Caroline Forder, hoogleraar Europees familierecht in Maastricht en Ulli Jessurun d’Oliveira, emeritus hoogleraar migratierecht aan de UvA

De Zaak.
Een man ontdekt na zijn echtscheiding in 2006 door een DNA-test dat zijn 19-jarige zoon niet van hem is, maar verwekt is door een ander. Hij is 21 jaar getrouwd geweest. De vrouw erkent dat ze een keer tijdens het huwelijk vreemd is gegaan, waarna een zoon werd geboren.

Wat eist de man?
Hij vindt het zwijgen van zijn vrouw juridisch een onrechtmatige daad, namelijk ,,in strijd met hetgeen volgens ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer betaamt”. In artikel 81 van boek 1 van het burgerlijk wetboek staat: ,,Echtgenoten zijn elkander getrouwheid, hulp en bijstand verschuldigd. Zij zijn verplicht elkander het nodige te verschaffen.” Zijn vrouw is volgens hem deze wettelijke plicht jegens hem niet nagekomen door overspel te plegen en daarover te zwijgen.
Ook heeft de vrouw zijn recht op zelfbeschikking geschonden. Hij wilde een groot gezin, maar tenminste een eigen nazaat. Daarom vernoemde hij hun kind ook naar zijn eigen vader. Door hem in de waan te laten dat het zijn kind was, heeft hij dus niet de keuzes in zijn leven kunnen maken die hij echt wilde. De man eist ongeveer 20.000 euro schadevergoeding.

Vindt de rechter overspel onrechtmatig?
Neen. Huwelijkstrouw is een ideële verplichting die niet voor de rechter is af te dwingen. ,,De beslissing met wie een mens al dan niet seksuele gemeenschap heeft is uiteindelijk een hoogstpersoonlijke keuze, waaraan een ander geen rechtens afdwingbare aanspraken kan ontlenen, ook niet de echtgenoot.”

Vindt de rechter het zwijgen van de vrouw onrechtmatig?
Neen. Dit is een morele afweging. Er bestaat geen rechtsregel die partners verplicht elkaar de waarheid te vertellen in zo’n situatie. Bovendien kon de vrouw het dilemma van haar zwangerschap ,,uit de aard der zaak niet met de man bespreken”. Zij moest de belangen van alle betrokkenen afwegen, ook die van het ongeboren kind. Dat is een kwestie van persoonlijke en morele opvattingen. De rechter is het niet eens met de stelling van de man dat de vrouw had moeten begrijpen dat haar zwijgen hem schade zou berokkenen. Ook spreken zou hem schade hebben berokkend. Dat zwijgen meer pijn doet is ,,niet evident”.

Is het zelfbeschikkingsrecht van de man geschaad?
Neen. De rechter vindt dat de inrichting van het leven sowieso aan tal van beperkingen onderhevig is. Als daar een zwijgende partner bijkomt, is dat niet per se onrechtmatig. Dat de man mogelijk andere keuzes had gemaakt (scheiden en een nieuwe partner zoeken) is ,,onvoldoende om aan te nemen dat de vrouw rechtens gehouden was te spreken”. Bovendien heeft de man op de zitting erkend dat hij eerst bij het begin van de relatie geen kinderwens had en ook de wens voor een groot gezin niet ter sprake had gebracht. Er waren dus geen uitzonderlijke omstandigheden die dat voor de vrouw anders hadden kunnen maken.

Het volledige vonnis is hier te vinden.

Reageren? Nuanceren en argumenteren verplicht. Alleen met volledige vermelding van naam.