Niet iedereen kan Viktor en Rolf zijn

Lang niet alle studenten van een kunstacademie worden later kunstenaar. En dat is helemaal niet erg, stelt Coos Salomons.

‘Wie tijdens de diploma-uitreiking om zich heen kijkt, weet dat de meeste klasgenoten het niet zullen halen. Maar dat zijn natuurlijk de anderen”, schrijft Dirk Limburg over de kansen van afgestudeerden van kunstacademies (NRC Handelsblad, 3 juli).

Interessant is het woordje ‘het’ in deze zin. Want ‘het’ staat – zo blijkt – voor de zonnige carrières van grootheden als Viktor en Rolf, Marcel Wanders, Joep van Lieshout. Voor de auteur is dit kennelijk het ideale einddoel van kunstopleidingen. Maar deze visie is achterhaald. De arbeidsmarkt en het carrièreperspectief van werkenden leveren de komende decennia een totaal ander beeld op dan de één-op-één match tussen opleiding en loopbaan. Nu al belandt een groot percentage van hbo’ers en academici in functies waar ze niet voor zijn opgeleid, maar waarin ze vaak zeer gelukkig en succesvol zijn. Dat is helemaal niet erg. Het toont aan dat niet de studierichting, maar het denk- en werkniveau en een set praktische competenties bepalend zijn voor een plezierige loopbaan Uit het rapport van de commissie-Bakker over arbeidsparticipatie blijkt dat toekomstige werknemers een grote mate van flexibiliteit moeten hebben: life long employment is sowieso van de baan. Tijdens de loopbaan wordt meermalen van functie gewisseld, bijleren wordt standaard. Zoals alle toetreders op de arbeidsmarkt moet ook de afstudeerder van een kunstacademie kunnen schakelen. Hoe dat kan? Door het accent binnen het onderwijs ook te leggen op competenties als initiatief nemen, communiceren, netwerken en ondernemerschap. Hoewel de ene kunstacademie daar verder mee is dan de andere, vormt deze ontwikkeling een onomkeerbaar traject. Al was het maar vanwege de druk van het ministerie van OCW. Het perspectief van een afstudeerder ligt nu al echt breder en genuanceerder dan die ene beroemde kunstenaar, fotograaf of ontwerper te worden.

Drs. Coos Salomons is zelfstandig adviseur.