Eerst de cocaïne, dan de ruïne

Turner Yuri van Gelder is bij de NK in Rotterdam positief getest op cocaïnegebruik.

Hem wacht een schorsing van minimaal één en maximaal twee jaar.

Yuri van Gelder werd drie jaar geleden ook al in verband gebracht met cocaïnegebruik. Foto Reuters Yuri Van Gelder of the Netherlands competes on the rings during qualification for the Glasgow Gymnastics Grand Prix in Glasgow, Scotland, May 15, 2009. REUTERS/Russell Cheyne (BRITAIN SPORT GYMNASTICS IMAGES OF THE DAY) REUTERS

Wanhoop kreeg gistermiddag een gezicht. Yuri van Gelder biechtte op een persconferentie zijn cocaïnegebruik op. Dit was ongebruikelijk, omdat een positieve dopingtest doorgaans door sporters betwist wordt. De 26-jarige turner had de moed al zijn ellende te delen met de buitenwereld. Wat hem zichtbaar veel moeite kostte, want de ringenspecialist las hakkelend een verklaring voor. Zijn grandeur als Europees en wereldkampioen was ver te zoeken; achter de tafel zat een zielig hoopje mens.

Van Gelders openhartigheid is prijzenswaardig, omdat zijn positieve plas, drie weken geleden bij de Nederlandse kampioenschappen in Ahoy Rotterdam, mogelijk een ruïnerende uitwerking op zijn carrière heeft. Als de turner weeklagend in een hoekje was gaan zitten, zou daar begrip voor zijn geweest, want Van Gelder verliest in één klap alles wat zijn bestaan als topturner legitimeerde. Hij wordt geschorst – minimaal één, maximaal twee jaar – hij wordt ontslagen door zijn werkgever Defensie, hij moet afzien van de CIOS-opleiding die Defensie voor hem zou bekostigen en hij verliest zijn privésponsors Lotto en Quick, vanwege de clausule dat het contract bij dopegebruik wordt ontbonden. „En dan praten we over heel serieuze bedragen”, zei Van Gelders zaakwaarnemer Ralph van Baasbank van The House of Sports.

Op weg naar de Olympische Spelen van Londen in 2012 moet Van Gelder opnieuw beginnen. Als het hem hoe dan ook lukt terug te komen, want voor de duur van de schorsing zijn ook de trainingshallen van de turnbond voor hem verboden terrein. De ringenspecialist zal zonder inkomsten, zonder topsportfaciliteiten en zonder competitie zijn niveau moeten zien vast te houden. Zelf heeft hij er alle vertrouwen in. Want strijdbaar sprak hij gisteren „een vechter te zijn, die tot de besten van de wereld wil blijven behoren.”

Van Gelder verliest veel, want ook zijn goede naam heeft een smet gekregen. En dat voor de lijntjes coke die hij de afgelopen jaren heeft gesnoven. Want zoveel werd gistermiddag wel duidelijk: de turner heeft al geruime tijd een cocaïneprobleem. Zelf ontkent hij verslaafd te zijn, maar zijn besluit om nu professionele hulp in te schakelen, wijst minimaal op doorgeschoten gewenning. In zijn verklaring zei hij: „Al enige tijd gebruik ik zo nu en dan recreatief cocaïne om mij lekkerder te voelen. Hoe gaat zoiets? Je bent jong en wilt meedoen. Maar helaas is het bij de laatste periode op feesten steeds meer een gewoonte geworden.”

Dat hij naïef is geweest, beseft Van Gelder als geen ander. Vooral op de donderdag voorafgaand aan de NK toen hij opnieuw cocaïne gebruikte. Na de gebruikelijke dopingtest voor een kampioen – Van Gelder won vanzelfsprekend de titel aan de ringen – doorzag hij de gevolgen van zijn geestverruimende uitspatting. In de wetenschap dat de dopingtest positief zou uitvallen, biechtte hij zijn vergrijp op aan de Dopingautoriteit. Van Gelder poogde daarmee te redden wat er te redden valt, want hij weet dat een bekentenis en het verlenen van medewerking tot de laagste staf kan leiden. En het scheelt nogal of Van Gelder één of twee jaar wordt geschorst. Bij de zwaarste straf zal het erom spannen of hij van in oktober 2011 kan meedoen aan de WK in Tokio, die gelden als de olympische kwalificatiewedstrijden voor de Spelen in Londen.

Op de persconferentie benadrukte Van Gelder dat cocaïne geen prestatieverhogend middel is. Dat geldt voor hem als turner; bij andere sporten zijn de wetenschappers het daarover oneens. Feit is dat cocaïne op de verboden lijst staat en met onder andere amfetamine, efedrine en XTC behoort tot de categorie ‘stimulantia’ waarmee je alertheid toe- en de vermoeidheid afneemt. Die middelen zijn mede om ethische redenen verboden en dan alleen in competitieverband. Om die reden bleef het cocaïnegebruik van de Belgische wielrenner Tom Boonen onlangs onbestraft en mag hij aan de Tour de France deelnemen. Boonen werd buiten competitieverband betrapt.

Van Gelders naam werd overigens al eerder in verband gebracht met cocaïne. Drie jaar geleden brak zijn toenmalige trainer en manager, Remi Lens, met de turner, omdat hij „genotsmiddelen zou gebruiken.” Hij noemde het middel niet bij de naam, maar het was een publiek geheim dat hij op cocaïne doelde, omdat er kort darvoor een anonieme brief onder journalisten circuleerde waarin op Van Gelders cocaïnegebruik werd gewezen. Maar de turner ontkende destijds ten stelligste die aantijgingen.

    • Henk Stouwdam