Brussel en Bazel: grotere reserves banken

Banken in de Europese Unie moeten meer kapitaal aanhouden om de risico’s van de handel in complexe financiële producten af te dekken. Als zij niet zelf ruimere buffers aanleggen, moeten toezichthouders de banken daartoe kunnen dwingen.

Dit staat in een voorstel voor strengere regels voor banken dat de Europese Commissie gisteren heeft gepubliceerd. Het maakt deel uit van een pakket regels voor financiële instellingen, als reactie op de financiële crisis. „We zijn ambitieus, want we moeten voorkomen dat de bliksem nog een keer inslaat”, zei Commissie-voorzitter José Manuel Barroso.

Deze regels lopen parallel met nieuwe eisen van het gezaghebbende internationale Bazel-comité voor Banktoezicht. Deze eisen, waarom de regeringsleiders op de G20-bijeenkomst in april in Londen hadden gevraagd, werden gisteren ook in grote lijnen bekendgemaakt. Details volgen dit jaar.

In het voorstel van de Commissie staat ook dat het beloningssysteem van banken topfunctionarissen en handelaren minder moet aanmoedigen om risico’s te nemen. Brussel wil en kan de financiële sector geen maxima opleggen. Maar in het voorstel staat dat toezichthouders moeten kunnen ingrijpen als de verhouding tussen salarissen en bonussen te scheef is. Ook moet er een relatie zijn tussen de gezondheid van de bank en de bonussen die zij uitkeert.

De kern van dit voorstel, waarover de 27 EU-landen dit najaar zullen onderhandelen en dat ook door het Europees Parlement moet worden goedgekeurd, is dat het niet meer mag voorkomen dat banken zo veel risico nemen zonder dat daar genoeg kapitaalreserves tegenover staan. De Commissie wil bijvoorbeeld dat banken die hun eigen vermogen in de waagschaal stellen bij handelen voor eigen rekening, hun reserves vrijwel verdubbelen. Ook moeten zij bij handel in complexe financiële producten, waaronder derivaten, grotere reserves aanleggen.

Een van de oorzaken voor het vernietigend toeslaan van de kredietcrisis sinds 2007 is dat financiële instellingen die kredietderivaten kochten, opknipten en doorverkochten, dachten dat ze daarmee de risico’s hadden uitbesteed. Daardoor hielden zij – conform de geldende Bazel-II-regels – minder geld in reserve om risico’s af te dekken. Dat stelde hen in staat meer derivaten te verhandelen. Toen de Amerikaanse huizenmarkt instortte en miljoenen hypotheken niet werden afbetaald, hadden zij te weinig reserve om de klap op te vangen.

De Commissie wil dat banken beter beoordelen wat voor derivaten ze verhandelen, zodat ze de risico’s beter inschatten. Toezichthouders, die deze calculaties moeten goedkeuren, kunnen hen dwingen hogere reserves aan te leggen. De regeling gaat op zijn vroegst in 2011 in.

Lees het voorstel op nrc.nl/economie

    • Caroline de Gruyter