Ingebed

Er wordt vaak gezegd dat de zwakheid van een dictatuur zich laat kenmerken door hard optreden. Wie naar geweld grijpt, doet dat bij gebrek aan beschaafde middelen en dus uit zwakte. Zo worden er al jaren boeken vol geschreven door professionele koffiedikkijkers die om die reden de val van het een of andere regime weten te voorspellen.

Maar ondanks al die voorspelling is er in veel gevallen helemaal niets gebeurd. De dictaturen die de stormen van de 20ste eeuw hebben overleefd, gaan nog jaren mee.

Neem de harde onderdrukking van het gewelddadige protest in West-China, afgelopen week. Veel machtsvertoon en wapengekletter. Maar tekenen van zwakte? Het zelfvertrouwen was zelfs zo groot dat buitenlandse journalisten voor het eerst in de geschiedenis van de Volksrepubliek werden uitgenodigd om op de eerste rij te komen zitten om mee te kijken naar de onderdrukking. Embedded journalism met Chinese karakteristieken. Het hele westerse journaille kwam trouwhartig aanzetten en deed gewillig verslag van hetgeen ze aangeboden kreeg, terwijl in de donkere stegen van West-China het echte nieuws werd geschreven en de opstandelingen fluks werden opgeruimd.

Het kenmerkt precies wat er aan de hand is. De vrije wereld is steeds vaker bereid om in pas te lopen met de brute eigenaardigheden van de onvrije wereld, waardoor totalitaire regimes zoals in China vrijspel hebben gekregen en dus sterker worden. De kracht van de globalisering is groot, want isoleren is niet meer van deze tijd, maar het geeft ook onrecht de ruimte.

Uiteindelijk is het Westen niet opgewassen tegen de logica van de moderne dictatuur. Die zwaait steeds blijmoediger met de knoet omdat zij steeds minder last heeft van de wereld. Dat klinkt tegenstrijdig, maar sinds dictaturen deel mogen zijn van de wereld, een positie die hun gretig door het Westen wordt verleend, hebben autoritaire regimes steeds minder moeite met het openlijke gebruik van geweld. Waarmee maar weer bewezen is dat de economische gunsten van de vrije wereld de materiële keuzevrijheid net zoveel hebben geholpen als het voortbestaan van menig dictatuur.

    • Floris-Jan van Luyn