De grootste groeispurt: Spalding (24)

Recensenten Amanda Kuyper en Yaël Vinckx waren het hele weekeinde op North Sea Jazz in Rotterdam.

Hun zeven opmerkelijkste en mooiste belevenissen geven een beeld van hoe het was.

De beste foto, volgens fotograaf Andreas Terlaak: „Dit is Esperanza Spalding op de elektrische bas. Ze is 24 jaar. Dit is een bijzondere foto, want ik was de enige fotograaf op het festival die haar mocht fotograferen. Maar ze is ook gewoon waanzinnig goed. Alle grote sterren, onder wie Herbie Hancock, zijn fan. Ze heeft al in het Witte Huis voor Obama opgetreden. Een stoer meisje met een stoer instrument.” Foto Andreas Terlaak Esperanza Spalding op electrische bas tijdens North Sea Jazz 2009. Foto: Andreas Terlaak Terlaak, Andreas

1 De grootste ego's

Veel spierballenvertoon zaterdag bij het Amerikaanse bassistentrio SMV. Hier was de balans voor de juiste solodosering volkomen zoek. Terwijl Stanley Clarke en Marcus Miller als twee honden stoeiden om een kluif, ging de bedaarde Victor Wooten er lachend mee vandoor. Het ‘Jazz Rocks’-onderdeel van het festival zat überhaupt boordevol dwarse hoekigheid. Van onnavolgbare gierende elektrische gitaarwringsels in het trio Zorn, Bill Laswell en Milford Graves tot de niet-behaagzieke muzikale spinsels van Secret Chiefs 3 dat loeihard Zorn’s Masada ten gehore bracht: een veelkleurig, modern rockuniversum met traditionele joodse muziek-invloeden.

2 Het opzwependste moment

De Japanse straaljagerjazz van de Soil and Pimp Sessions zorgde al op vrijdagavond voor de meest opzwepende momenten. In een bomvolle tent volgden hun rockende solo’s elkaar in een moordend tempo op. Met hun bizar uitgedoste kostuums en hanenkammen wisten ze ook het onderscheid te maken; hier sloeg de verveling niet toe. Maar ook de Nederlandse Kyteman met zijn hiphoporkest wist op zondagmiddag de hitte op te voeren. Hij begon aanvankelijk rustig, maar voerde gaandeweg de spanning op. De tent werd uiteindelijk toch nog te klein.

3 Het opvallendste jazzinstrument

Kan een harp swingen als jazzinstrument? North Sea Jazz gaf het antwoord met maar liefst drie improviserende harpen. Ze zongen, fluisterden en konden op bepaalde momenten best grooven, zo bewees de Colombiaanse Edmar Castaneda, de bas-snaren met percussietechnieken parend aan de melodie. Maar echt heet tussen alle snaren werd het nooit. Een ander opvallend instrument was de Chinese guzheng, een sitarachtig snaarinstrument dat de Secret Chiefs inzette voor gekke accenten.

4 Het mooiste Jackson-tribute

Hoe afgezaagd ook, ook dit North Sea Jazz-weekeinde regende het eerbetonen aan Michael Jackson. Trijntje Oosterhuis zong onder meer ‘I’ll Be There’, ‘Wanna Be Startin’ Somethin’ was te horen bij Candy Dulfer, Eykah Badu gebruikte een basloopje uit ‘Off The Wall’ en de hiphoppers van de Harlem James Gang maakten typische Michael Jackson-moves. De mooiste, onverwachte Jackson-medley klonk ’s nachts op de after hours jamsessie in het artiestenhotel: Roy Hargrove en Marcus Miller deden ‘Rock With You’ 4.30 uur in de ochtend. En de zaal brulde mee.

5 Vitaalste legende

De 83-jarige ‘Bluesboy’ King had nog zo aangekondigd dat hij nooit meer zou toeren. Toch gaf hij zich ruim een uur met verve, om weer gesoigneerd met hoedje en al in zijn rolstoel te worden teruggezet. Ook het gracieuze spel van de oudste musicus van het festival Hank Jones (91) viel op. Met een verbazingwekkende souplesse en precisie reeg hij de noten aan elkaar, van ouderdom in het pianospel was geen sprake. Helaas viel dit wel bij mondharmonicaspeler Toots Thielemans te bemerken, die een aantal keer de draad kwijtraakte. Het spel van drummer Roy Haynes (84) dwong echter het meeste respect af. Wat een sierlijke variaties, beheersing en originele patronen.

6 De grootste groeispurt

Ooit debuteerde de Britse Jamie Cullum als rebellerende jazztwintiger die danste op de toetsen van de vleugel en ritmes sloeg in de snarenbak. Ergens tussen de lichtzinnige opbeurendheid van zijn poprepertoire en de serieuze wens om de grenzen van de jazz verder op te rekken vond Cullum zijn spontanere vorm. Dit North Sea speelde hij op het grootste podium, de Nile-hal. De ontwikkeling van Wouter Hamel is vergelijkbaar: hij stond in 2005 in een van de kleinste zaaltjes op North Sea Jazz oude jazz te zingen. Met de jaren verlegde hij zijn focus: het werd meer pop en eigen liedjes. Nu moest hij alle zeilen bijzetten op het een na grootste podium. De grootste groeispurt maakte echter bassiste Esperanza Spalding: vorig jaar nog debutante, nu een grote trekker die gepassioneerd groovend de zaal plat speelde.

7 De grootste irritatie

De mobiele telefoon blijft onder artiesten voor irritatie zorgen. Immers, ze gaan te pas en vooral te onpas af. Bij jazzpianist Herbie Hancock en de klassieke pianoster Lang Lang gingen tal van telefoons af. Singer-songwriter Melody Gardot, die een fluisterstille zaal wist te boeien met haar kwetsbare liedjes, werd het op een gegeven moment te veel. Uiterst beschaafd ging ze in de aanval. „Did you pick that up”, vroeg ze lief. „You did? How incredibly rude!” Saxofonist Benjamin Herman, die wederom een vurige set neerzette, riep zijn publiek daarentegen op om alles te filmen met de mobiele telefoon en de mooiste solo’s op internet te zetten.