Solide spaarders

Toen vorige week zaterdag in het Sparkassen-toernooi in Dortmund alle drie de partijen snel in remise eindigden, lag het aan de hitte. Toen er woensdag weer drie remises vielen, waarvan er slechts één echt bevochten was, werd het toegeschreven aan het druilerige weer.

Waar de vredelievendheid ook aan lag, zelfs Magnus Carlsen deed er aan mee, maar hij won in ieder geval nog twee partijen en stond na de zevende ronde van donderdag bovenaan, een half punt voor op Kramnik en Leko.

Een schilder schildert, zei Vladimir Kramnik eens toen hem een te droge stijl werd verweten. Dat had hij van zijn vader, die schilder en beeldhouwer is. Hij bedoelde dat een kunstenaar zijn eigen weg gaat en zich niet mag laten leiden door de wensen van het publiek.

Toch liet hij vorig jaar na de verloren match tegen Anand weten dat hij zijn spel wilde verscherpen. Hij had nog tijd, vond hij, omdat hij meer dan vijf jaar jonger is dan Anand, en wat nog belangrijker was, hij had het verlangen om zijn wereldtitel terug te winnen.

Het is moeilijk om vaste gewoontes te veranderen. In het toernooi in Dortmund, dat morgen eindigt, speelde Kramnik tot nu toe één spectaculaire partij. Mooi om te zien, dat zeker, maar Arkady Naiditsch, de sterkste Duitse schaker, had hem wel de vinger in de mond gestoken.

Een overwinning met zwart, dat hadden we lang niet gezien van Kramnik. Hoe lang precies? Klik, klik met de muis en de database geeft het meedogenloze antwoord. De laatste keer dat Kramnik in een wedstrijd met lange bedenktijd met zwart had gewonnen, was in september 2006, de tweede matchpartij tegen Veselin Topalov, waarin Topalov glad gewonnen had gestaan en mat in een paar zetten had kunnen geven.

Arkady Naiditsch - Vladimir Kramnik, Dortmund 2009

1. e4 e5 2. Pf3 Pf6 3. Pxe5 d6 4. Pf3 Pxe4 5. d4 d5 6. Ld3 Ld6 Vorig jaar won Naiditsch in Dortmund van Kramnik dankzij een formidabel nieuwtje op de 19de zet in de variant die begint met 6...Pc6. 7. 0-0 0-0 8. c4 c6 9. Te1 Lf5 10. c5 Dit was al een paar keer eerder gespeeld, maar het is een vreemde zet waarna alle openingsproblemen voor zwart voorbij zijn. 10...Lc7 11. Pc3 Pd7 12. Dc2 Hij kon geen pion winnen, want na 12. Pxe4 dxe4 13. Lxe4 Lxe4 14. Txe4 komt 14...Pxc5. 12...Te8 13. Le3 Er zat weer geen pionwinst in: 13. Pxe4 dxe4 14. Lxe4 De7 15. Pg5 Pf6 16. f3 Pxe4 17. fxe4 (17. Pxe4 is slecht wegens 17...Lxh2+) h6 met voordeel voor zwart. 13...h6 14. b4 Pdf6 Wits openingsopzet is mislukt. Met zijn actieve stukken staat zwart beter. 15. h3 Daar zal hij spijt van krijgen. 15...Dd7 16. Pe2 Wit had het al heel moeilijk. Na 16. Pe5 zou het kwaliteitsoffer 16...Txe5 17. dxe5 Lxe5 sterk zijn. Het beste was waarschijnlijk 16. Pd2. 16...Lxh3 17. Pe5 Wit kon het stukoffer niet goed aannemen. Na 17. gxh3 Dxh3 moet hij te veel materiaal geven om zwarts mataanval af te wenden. 17...Lxe5 18. dxe5 Txe5 19. f3 Hij hoopt zwart tot een terugtocht te dwingen, maar dat lukt niet. Een betere kans was 19. Pd4.

19...Tae8 Een mooie zet. Twee stukken van zwart staan aangevallen, maar hij versterkt rustig zijn aanval. 20. Lf4 Na meteen 20. fxe4 is 20...dxe4 21. Lc4 Lxg2 goed voor zwart. 20...Th5 21. fxe4 Eindelijk hapt hij, maar ook hier was 21. Pd4 beter. 21...dxe4 22. Lc4 Lxg2 Nu is er geen houden meer aan, zwarts aanval beslist. 23. Pg3 Lf3 24. Db3 Th4 25. Ld6 Dh3 26. Lxf7+ Kh7 27. Db2 Pg4 27...Dxg3+ was mat in 3, maar dit is goed genoeg. Wit gaf op.

In Kallithea, op het schiereiland Halkidiki, is deze week het Griekse clubkampioenschap gespeeld en onder de buitenlandse krachten die daar dienden zagen we de onvermoeibare Vasili Ivantsjoek, alsof hij in een roes verkeert en niet meer met schaken op kan houden.

Zoals een drenkeling, uitgeput en wanhopig, het zicht is kwijtgeraakt en zich met zijn laatste krachten steeds verder van de kust verwijdert.

Nee, zo gaat het juist niet met Ivantsjoek. Op de officiële ranglijst van 1 juli staat hij op een treurige 30ste plaats, maar op de virtuele ranglijst, die bijna dagelijks wordt bijgehouden, is hij alweer nummer 16. Hij nadert de wal.

Vasili Ivantsjoek - David Howell, Halkidiki 2009

Een simpele partij. Zwarts koning blijft in het midden staan en Ivantsjoek wint in de aanval met een aardig paardoffer.

1. Pf3 Pf6 2. c4 g6 3. Pc3 d5 4. cxd5 Pxd5 5. Da4+ Ld7 6. Dc2 Pb6 7. d4 Lg7 8. e4 Lg4 9. Pe5 Lxe5 10. dxe5 Pc6 11. Lb5 Ld7 12. Lxc6 Lxc6 13. Le3 Dd7 14. Td1 De6 15. 0-0 Td8 16. Ld4 Tg8 17. b3 g5 18. Td2 Tc8 19. Tfd1 Kf8 20. Pe2 Dg6 21. Pg3 e6

22. Pf5 exf5 23. exf5 Dh5 24. f6 Tg6 25. Lc5+ Ke8 26. Df5 Ta8 27. Le7 Dxd1+ 28. Txd1 Pd5 29. e6 Pf4 30. exf7+ Kxf7 31. f3 Te8 32. h4 h6 33. Kf2 h5 34. Te1 Zwart gaf op.

Schaakopgave

Oplossing: 1. Dh6 en zwart gaf op. Na 1...gxh6 2. Ph6 is het mat en anders gaat zwart mat op g7.