Canadezen uit de benzineslurper en op de Bixi

’s Werelds nieuwste leenfietsensysteem is pas geleden geopend in de Canadese stad Montreal. Met de Bixi van A naar B in Noord-Amerika.

Even zoeken is het, vanaf de uitgang van het metrostation Jean-Talon in de Canadese stad Montreal. Maar na een paar minuten lopen, op de hoek van Avenue Henri-Julien, staat daar een glimmende stalling van Bixi, ’s werelds nieuwste openbare leenfietsensysteem. En ik heb geluk: er staat nog één Bixi. Die is het komende uur voor mij.

Met een creditcard betaal ik bij de automaat van de stalling 5 Canadese dollar (3,20 euro) voor gebruik van het systeem voor een dag. Ook geef ik toestemming een borgsom van 160 euro in te houden. De automaat geeft een papiertje af met een code. Die toets ik in bij de houder van de fiets, en klik! De fiets komt los. Ik zet het zadel in de hoogste stand en begin aan een proefrit met het eerste grote leenfietsensysteem van Noord-Amerika.

Montreal experimenteert sinds kort met een eigen stelsel van ‘grijze fietsen’: openbare leenfietsen die voor een geringe prijs door iedereen kunnen worden gebruikt om van A naar B te komen, en dan kunnen worden weggezet voor de volgende gebruiker. Voortbouwend op ‘Vélib’, het grootscheepse leenfietsenplan in Parijs, hoopt Franstalig Montreal een voorbeeld te geven aan andere steden in autominnend Noord-Amerika, om mensen uit hun benzineslurpers te krijgen, en op het rijwiel.

Bijna driehonderd stallingen zijn de afgelopen weken neergezet in en rond het centrum van de stad. Ongeveer drieduizend fietsen zijn in omloop. Op internet is live te zien hoeveel fietsen en open plekken elke stalling heeft. De belangstelling is groot: in de eerste zes weken zijn ruim 175.000 trips gemaakt. Meer dan vierduizend mensen hebben maand- of jaarabonnementen aangeschaft (respectievelijk 18 en 50 euro). Met een abonneepas hoef je de 5 dollar voor daggebruik niet te betalen. Wel betaalt iedereen voor verbruikte tijd: het eerste halfuur van elke trip is gratis, het tweede kost 1 euro. Daarna loopt het halfuurtarief op tot 4 euro. Het systeem is dan ook gericht op relatief korte ritten.

De Bixi, een samentrekking van bicyclette en taxi, is een stevig, zilverkleurig fietsje van aluminium met het voorkomen van een mountain bike: dikke banden, drie versnellingen, knipperende voor- en achterlichten aangedreven door een dynamo. Ik zoek het dichtstbijzijnde fietspad op. Daarvoor moet ik een omweg maken, want vergeleken bij Nederland zijn fietspaden in Noord-Amerikaanse steden schaars. En fietsen op de drukke verkeersaders is niet echt aan te bevelen, want automobilisten zien je niet staan.

„Automobilisten houden niet echt rekening met fietsers, maar als we meer fietsen op straat krijgen, dan verandert dat vanzelf”, stelt Alain Ayotte van Stationnement de Montreal. Dit parkeeragentschap van de stad beheert het Bixisysteem.

Evenals de parkeerautomaten die Montreal gebruikt, worden de Bixi-automaten van stroom voorzien door zonnepanelen. Niet zozeer uit milieuoogpunt, maar vanwege het gemak: automaten en stallingen kunnen overal worden neergezet; er hoeft niet eerst bedrading te worden aangelegd. Ook kunnen de stations makkelijk worden verplaatst en uitgebreid. En in de wintermaanden, wanneer de straten van Montreal vol liggen met sneeuw en er niet te fietsen valt, wordt het hele systeem weggehaald.

De stad Montreal heeft 23 miljoen dollar geïnvesteerd in Bixi, in omvang het vierde leenfietsenplan ter wereld, dat deze zomer wordt uitgebreid tot vijfduizend fietsen en vierhonderd stations. Doel is om dat bedrag in drie jaar terug te verdienen.

Ondertussen ben ik hard op weg naar het centrum, over het fietspad langs Rue De Brébeuf. Regelmatig zie ik andere Bixicoureurs aankomen met hun knipperlichtje. Een man in een pak. Twee jongeren. Via Parc Lafontaine en een fietspad langs de verkeersader Boulevard de Maisonneuve bereik ik mijn eindstation.

Gelukkig zijn er enkele open plekken – als dat niet zo is, moet je op zoek naar een ander station. Ik duw de fiets vast tot er een groen lichtje aangaat. Klaar. De rekening verschijnt wel op het creditcardoverzicht. Nu alleen nog naar huis.

Het bixi-project is te bekijken op: www.bixi.com